Hesabın ele geçirilmesi, sistem verilerinin sızdırılması ya da kayıtların değiştirilmesi gibi olaylarda dijital iz, en hızlı kaybolan delil türüdür. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları ile 5651 ve KVKK düzenlemelerinin kesiştiği bu alanda, ilk günlerde atılan adımlar soruşturmanın kaderini belirler.
İlk İş: İzin Kaybolmasını Durdurmak
Sistem loglarının saklama süresi sınırlıdır ve rutin işleyiş içinde üzerine yazılabilir. Bu nedenle olay fark edilir edilmez ilgili sunucu kayıtlarının dondurulması, erişim kayıtlarının dışa aktarılması ve değişiklik yapılmadan yedeklenmesi gerekir. Cihaz üzerinde yapılan iyi niyetli temizlik denemeleri çoğu zaman delili yok eder.
Suç Duyurusunu Anlamlı Kılan Ekler
Savcılığa yapılan başvurunun teknik incelemeye yön verebilmesi için şu unsurları içermesi beklenir:
- Olayın fark edildiği tarih ve saat ile fark edilme biçimi
- İlgili IP adresleri, oturum kayıtları ve hesap hareketleri
- Ele geçirilen ya da sızdırılan veri türlerinin listesi
- Bozulmamış hâliyle saklanan cihaz veya yedeklerin nerede tutulduğu bilgisi
Şikâyete Bağlı Suç mu, Resen Soruşturma mı?
Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme veya verileri bozma fiilleri ile banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması farklı hükümlere tabidir ve takip usulleri aynı değildir. Şikâyete bağlı hallerde failin ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen süre gözden kaçırılmamalıdır; bu nedenle öğrenme anı belgeyle sabitlenmelidir.
İçerik Kaldırma ile Ceza Yolu Aynı Anda Yürür
Sızdırılan veriler internette yayılmışsa, 5651 kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yoluna ceza soruşturmasından bağımsız olarak başvurulabilir. İki yolun paralel yürütülmesi, hem zararın büyümesini sınırlar hem de yayının varlığını kayıt altına alır. Talep öncesinde ilgili sayfaların tarih bilgisi görünecek şekilde saklanması yerinde olur.
Tebligat Gecikmesi Kovuşturmasızlık Kararında Kritik
Soruşturma sonunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz süresi kısadır ve tebliğ tarihinden işler. Adres değişikliğinin bildirilmediği ya da tebligatın eski işyerine yapıldığı dosyalarda karar öğrenildiğinde süre işlemiş olabilir. Şikâyet dilekçesine güncel adres ve iletişim bilgisi yazmak, bu riski önlemenin en basit yoludur.
Veri Sorumlusunun Yükümlülüğünü Ayrı Değerlendirin
Olay bir kurumun sistemlerinden kaynaklanıyorsa, kurumun bildirim ve güvenlik yükümlülükleri KVKK kapsamında ayrıca tartışılır. Ceza soruşturması ile idari başvuru birbirinin alternatifi değildir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; olayın teknik yapısı izlenecek adımları değiştirir. Dijital izlerin ömrü kısa olduğundan, ilk fark ettiğiniz gün hem teknik hem hukuki destek almanız yerinde olur.