Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, hukukumuzda tek bir başlık altında düzenlenmiş değildir. Buna karşılık somut olayın niteliğine göre TCK'nın hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, müstehcenlik, dolandırıcılık ve kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılmasına ilişkin hükümleri ile 5651 ve 6698 sayılı Kanunlar birlikte devreye girer. Bu rehber, mağdur tarafında ilk saatlerin nasıl kullanılacağını anlatır.
İçerik Silinmeden Önce Yapılması Gerekenler
Deepfake dosyalarının en büyük zorluğu, içeriğin hızla yayılması ve kaynak hesabın kısa sürede kapanmasıdır. Delil bu nedenle şikâyetten önce sabitlenmelidir:
- İçeriğin bulunduğu tam bağlantı adresi, hesap adı ve profil bilgisi
- Yayın tarihi, görüntülenme ve paylaşım sayılarını gösteren ekran kayıtları
- Videonun veya ses kaydının orijinal dosya hâlinde indirilmesi
- Yorumlar ve alıntı paylaşımlar dâhil çevre kayıtlar
- Size ulaşan mesaj, tehdit veya şantaj içerikli yazışmaların ham çıktıları
Mümkünse kayıt işlemi noter veya bilirkişi eşliğinde yapılmalıdır; ekran görüntüsünün tek başına ispat gücü sınırlıdır.
İki Yol Aynı Anda İşletilir
Şikâyet dilekçesi savcılığa verilirken, içeriğin yayından kaldırılması için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yoluna da başvurulur. Bu ikinci yol sulh ceza hâkimliği kararıyla işler ve ceza soruşturmasının sonucunu beklemeden koruma sağlar. Kişisel veri niteliğindeki görüntüler bakımından KVKK kapsamındaki başvuru yolu da ayrıca kullanılabilir.
Failin Belirlenmesi ve Tebligat Gecikmesi Riski
Anonim hesaplarda failin tespiti, platformdan ve erişim sağlayıcıdan alınacak trafik kayıtlarına bağlıdır; bu kayıtların saklama süreleri sınırlı olduğundan taleplerin gecikmesi çoğu zaman geri dönüşü olmayan sonuç doğurur. Aynı gecikme sorunu şikâyet sonrası aşamada da görülür: takipsizlik kararı eski adrese tebliğ edildiğinde, itiraz süresi mağdurun haberi olmadan tüketilebilir. Bu nedenle dilekçede güncel adres ve elektronik tebligat bilgisi açıkça belirtilmeli, dosya düzenli aralıklarla takip edilmelidir.
Tazminat ve Kişilik Hakkı Boyutu
Ceza soruşturmasından bağımsız olarak, kişilik haklarına saldırı nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebi ayrı bir hukuk davasının konusudur. İçeriğin yayılma ölçeği, mesleki itibara etkisi ve doğan somut zararlar bu dosyada ayrıca belgelenmelidir.
Yaygın Bir Hata: Karşılık Vermek
Sahte içeriğe kamuya açık kanallardan sert biçimde yanıt vermek, hem içeriğin görünürlüğünü artırır hem de karşı tarafa yeni şikâyet zemini yaratabilir. Doğru yaklaşım, kısa ve nesnel bir bilgilendirme ile hukuki yolları eşzamanlı işletmektir.
Bu metin genel bilgilendirme sunar; içeriğin türü ve yayıldığı platform izlenecek adımları değiştirir. Böyle bir içerikle karşılaştıysanız, delil sabitlemeyi geciktirmeden hukuki destek almanız önem taşır.