Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, hedef aldığı kişi için hem itibar hem de güvenlik sorunu yaratır. Bu tür dosyalarda en büyük tehlike, içeriğin kısa sürede silinmesi ya da hesabın kapanmasıyla delilin ortadan kalkmasıdır. Aşağıdaki kontrol listesi, TCK, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde suç duyurusu sürecini süre ve delil riskine karşı düzenlemeyi amaçlar.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- İçeriğin bulunduğu bağlantı adresi tam haliyle kaydedilir; kısaltılmış link yerine açık URL saklanır.
- Ekran görüntüsü değil, tarih ve saat bilgisini de kapsayan ekran kaydı alınır.
- Paylaşan hesabın profil sayfası, takipçi görünümü ve varsa önceki paylaşımları ayrıca kaydedilir.
- Yorumlar ve yeniden paylaşımlar, yayılmanın boyutunu göstermek üzere ayrı bir klasörde toplanır.
- İçeriğin kaç kişiye ulaştığına dair sayısal göstergeler o günkü haliyle not edilir.
Noter Tespiti ile Kişisel Kaydın Farkı
Kendi cihazınızda aldığınız kayıtlar dosyaya sunulabilir; ancak karşı taraf bunların sonradan üretildiğini ileri sürdüğünde ispat gücü tartışılır hale gelir. Bu nedenle içerik hâlâ yayındayken noter aracılığıyla tespit yaptırmak veya sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti istemek, ilerideki tartışmayı büyük ölçüde kapatır. Sahteliğin teknik olarak ortaya konması gereken hallerde, ham dosyanın üstveri bilgileriyle birlikte saklanması bilirkişi incelemesini mümkün kılar.
İki Ayrı Yolu Karıştırmamak
Deepfake içerikte genellikle iki hat birlikte yürür. Birincisi, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine yapılan başvurudur; buradaki amaç zararın büyümesini durdurmaktır. İkincisi, failin cezai sorumluluğu için Cumhuriyet başsavcılığına yapılan suç duyurusudur. Erişim engellendiğinde içerik görünmez olur, bu da ceza dosyası için delil toplamayı zorlaştırabilir; bu yüzden kaldırma talebinden önce delil kaydının tamamlanmış olması gerekir.
Şikâyete Bağlı Suçlarda Süre Baskısı
Sahte içerikle bağlantılı olarak gündeme gelebilecek fiillerin bir kısmı şikâyete bağlıdır ve şikâyet hakkı, fail ile fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen süre içinde kullanılmazsa düşer. Failin kimliği başlangıçta bilinmese bile, savcılığa yapılan başvuruda faili öğrenme anının belirtilmesi ve içeriğin ilk görüldüğü tarihin yazılması, sonradan yapılacak süre itirazlarını karşılamayı kolaylaştırır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi yönüyle KVKK kapsamında ayrıca başvuru gündeme gelebilir.
Dilekçeye Neyin Yazılacağı
Suç duyurusu dilekçesinde soyut bir mağduriyet anlatımı yerine; içeriğin nerede, ne zaman yayımlandığı, hangi bakımdan gerçeğe aykırı olduğu ve doğurduğu somut sonuç yazılmalıdır. Ayrıca platformdan trafik bilgisi ve hesap kayıtlarının istenmesi, bu kayıtların saklama sürelerine dikkat çekilerek ivedilikle talep edilmelidir; gecikme halinde kayıtlar teknik olarak elde edilemez hale gelebilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. İçeriğin türü, yayıldığı ortam ve tarafların sıfatı süreci değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde dosyanıza özgü bir değerlendirme yaptırmanız önerilir.