Oltalama saldırılarında kaybın büyüklüğünü belirleyen şey çoğu zaman saldırının tekniği değil, mağdurun ilk saatlerde attığı adımlardır. Para birkaç hesap arasında dolaştıktan sonra izi zayıflar, dijital iz kayıtları ise zamanla erişilemez hâle gelir. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde yürüyen bu dosyalarda delil zincirinin ilk halkası mağdurun kendi cihazıdır.
Para Hareketini Durdurma Girişimi
İlk adım bankaya ve varsa ödeme kuruluşuna derhal bildirimde bulunmaktır. Bildirimin telefonla yapılması yeterli değildir; çağrı kaydı numarası alınmalı ve aynı bildirim yazılı olarak da iletilmelidir. Alıcı hesabın bloke edilmesi talebi ne kadar erken iletilirse, iade ihtimali o kadar artar. Bu yazışmalar sonraki aşamada bankanın sorumluluğu tartışılacaksa da temel belge olacaktır.
Dijital Delilin Bozulmadan Alınması
- Sahte bağlantıyı içeren mesajın silinmemesi; gönderen numara, e-posta başlığı ve tam bağlantı adresiyle birlikte saklanması
- Ekran görüntülerinin tarih ve saat bilgisi görünecek şekilde alınması
- Cihaza yüklenmiş şüpheli uygulamanın kaldırılmadan önce kayda geçirilmesi
- Kısa mesajla gelen doğrulama kodlarının ve bunların geliş saatlerinin listelenmesi
- Hesap hareketlerinin banka dökümüyle dakika bazında eşleştirilmesi
Cihazın fabrika ayarlarına döndürülmesi ya da uygulamanın hemen silinmesi, çoğu dosyada en kritik delilin yok olmasına yol açar.
Şikâyet Dilekçesinde İstenecek Araştırmalar
- Alıcı hesabın kime ait olduğunun ve hesap açılış bilgilerinin tespiti
- Paranın aktarıldığı sonraki hesapların zincirleme olarak araştırılması
- Sahte sitenin alan adı kayıt bilgileri ve barındırma sağlayıcısının tespiti
- İlgili erişim kayıtlarının, saklama süresi dolmadan ilgili sağlayıcıdan istenmesi
- Hesaba erişimde kullanılan IP ve cihaz bilgilerinin bankadan getirtilmesi
Süre Neden Bu Kadar Belirleyici
Erişim ve trafik kayıtları belirli sürelerle saklanır; bu süre dolduğunda kayıt teknik olarak elde edilemez. Ayrıca zararın tazminine ilişkin talepler bakımından zamanaşımı işlemeye başlar. Ceza soruşturmasının sonucunu beklerken hukuk davası için öngörülen sürenin gözden kaçırılması, sık rastlanan bir hak kaybı sebebidir.
Sorumluluk Tartışmasına Hazırlık
Bankanın veya hizmet sağlayıcının güvenlik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ayrı bir tartışmadır. Bu iddia ileri sürülecekse, işlemin olağan kullanım alışkanlığından sapıp sapmadığı ve ek doğrulama istenip istenmediği somut verilerle ortaya konulmalıdır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; her saldırının teknik akışı farklıdır. Delillerin ömrü kısa olduğundan, olayı fark ettiğiniz gün hem bildirimleri yapmanız hem de hukuki görüş almanız önem taşır.