Bir içeriğe erişimin engellenmesi kararı, hem kararı talep eden hem de içeriğin sahibi bakımından kısa süreli ve teknik bir mücadele alanıdır. 5651 sayılı Kanun uygulamasında dosyanın kaderini çoğu kez hukuki argüman değil, delil zincirinin ilk saatlerde nasıl kurulduğu belirler. Bu rehber, erişim engeli sürecinde itiraz ve başvuru adımlarını dijital delilin bütünlüğü ekseninde anlatır.
Kararın Kaynağını Doğru Okumak
Erişim engeli kararları tek bir kalıptan çıkmaz. Kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle sulh ceza hâkimliğinden alınan karar ile bir soruşturma kapsamında verilen tedbir kararı, itiraz mercii ve kapsam bakımından aynı değildir. İtiraz dilekçesi yazılmadan önce kararın hangi hukuki temele dayandığı, URL bazlı mı yoksa alan adı bazlı mı verildiği ve kimin talebiyle kurulduğu tespit edilmelidir. Alan adının tamamına yönelen bir karara karşı ölçülülük itirazı, URL bazlı karara karşı ise içeriğin hukuka aykırı olmadığı itirazı öne çıkar.
Delil Zinciri: İçerik Kaybolmadan Ne Yapılmalı
- İçeriğin ekran görüntüsü değil, tam sayfa kaydı ve kaynak kodu ile birlikte saklanması
- Yayın tarihi, erişim tarihi ve saat bilgisinin kayıt altına alınması
- Mümkünse noter tespiti ya da tespit talepli başvuru ile içeriğin resmî biçimde sabitlenmesi
- İçeriğin yayından kalkması ihtimaline karşı arşiv kayıtlarının aynı gün alınması
- Yorum, paylaşım ve etkileşim verilerinin ayrı bir dosyada tutulması
Adım Adım İtiraz Kurgusu
- Karar ve dayanağı olan talep dilekçesi dosyadan temin edilir.
- Engellenen bağlantıların listesi çıkarılır; karar kapsamı dışında kalan sayfalar varsa ayrıca gösterilir.
- İçeriğin bütünü içindeki bağlamı, alıntı ve haber değeri yönünden açıklanır.
- İtiraz dilekçesi CMK'nın genel hükümlerine göre süresi içinde ve kararı veren hâkimliğe sunulur.
- İtirazın reddi hâlinde kişisel verilerin korunmasına dayalı ayrı bir başvuru yolu değerlendirilir.
KVKK ve Ceza Boyutunun Kesişmesi
Aynı içerik hem kişisel veri hukuku hem de TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri bakımından ele alınabilir. İçeriğe hukuka aykırı erişimle elde edilmiş veri konu ediliyorsa, verinin elde ediliş biçimi hem suç isnadının hem de delilin kabul edilebilirliğinin merkezine oturur. Bu nedenle itiraz dilekçesinde delilin nasıl elde edildiği ayrı bir başlık altında açıklanmalıdır.
Bu metin bilgilendirme amacı taşır. Erişim engeli dosyalarında süreler kısa, teknik ayrıntılar belirleyicidir; somut olayda bir hukukçuyla çalışmak dosyanın ilk saatlerinde fark yaratır.