Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zaman en kritik unsurdur. İçerik saatler içinde çoğalır, kaynak hesap kapanır ve kaldırma sağlandığında elde hiçbir kayıt kalmaz. Bu nedenle yapılacak ilk iş kaldırma talebi değil, içeriğin bulunduğu hâliyle kayda geçirilmesidir.
Kaldırma Talebi ile Ceza Şikâyeti Aynı Şey Değildir
İki süreç paralel yürür ve amaçları farklıdır. Kaldırma, yayının durdurulmasına yöneliktir ve hızlı sonuç verir. Ceza şikâyeti ise içeriği üreten ve yayanların tespitine yöneliktir; daha uzun sürer. Yalnızca kaldırma ile yetinildiğinde, içerik başka bir hesapta yeniden yayımlandığında elde faili gösteren hiçbir çalışma bulunmaz.
İçerik Silinmeden Önce Yapılacak Tespit
- İçeriğin bulunduğu bağlantı adresinin tam hâliyle kaydedilmesi
- Paylaşımın tarihi, saati ve yayan hesabın kullanıcı adı ile birlikte görüntülenmesi
- Yorum ve paylaşım sayılarının görünür olduğu ekran kayıtlarının alınması
- Aynı içeriğin yeniden yayımlandığı diğer adreslerin listelenmesi
- Mümkünse noter aracılığıyla ya da mahkemeden istenecek delil tespiti yoluyla kayıt altına alınması
Kaldırma ve Erişim Engeli Başvurusu
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi bakımından başvuru imkânı tanır. Süreç, içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan yapılan talep ile sulh ceza hâkimliğine yapılacak başvuru arasında bir tercihle başlar. Uygulamada iki yolun birlikte yürütülmesi daha hızlı sonuç verir. Başvuruda ihlalin hangi kişilik hakkını zedelediği somut biçimde gösterilmeli, içeriğin sahte biçimde üretildiği iddiası açıkça yazılmalıdır.
Suç Nitelemesi Nasıl Kurulur
Deepfake içeriklerde tek bir suç tipi yoktur. İçeriğin niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğinin ihlali, müstehcenlik ya da kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması gündeme gelebilir. İçeriğin üretilmesi için başkasının hesabına ya da cihazına erişildiği iddia ediliyorsa, TCK'nın bilişim sistemlerine yönelik fiilleri düzenleyen 243 ilâ 245. maddeleri ayrıca değerlendirilir. Şikâyet dilekçesinde hangi fiilin hangi nitelemeye karşılık geldiği ayrı ayrı yazılmalıdır.
KVKK Ayağını Atlamamak
Görüntü ve ses kişisel veri niteliği taşıdığından, içeriği yayan platform bakımından 6698 sayılı KVKK kapsamında da bir yol açıktır. Bu yolda önce veri sorumlusuna başvurulması, verilen cevaba göre ya da süresinde cevap alınamaması hâlinde Kurula şikâyette bulunulması gerekir. Sıralamanın atlanması, şikâyetin usulden değerlendirilmemesine yol açar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve her olayın yayılma biçimi farklıdır. İçerik hâlâ yayındayken kayıt alınması, sonraki tüm aşamaların dayanağını oluşturduğundan gecikmeden hareket edilmesi ve hukuki destek alınması önerilir.