Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarını saatler içinde zedeleyebilir; buna karşılık içerik aynı hızla silinip yeniden yayımlanabildiği için hukuki süreç çoğu kez delil eksikliği nedeniyle tıkanır. Bu rehber TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde platform başvurusu ile yargısal yolun sırasını ele alır.
İçerik silinmeden delili sabitlemek
İlk yapılması gereken şikâyet değil, kaydın kendisini kalıcı hale getirmektir. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; içeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi, hesap kimliği ve etkileşim verisi birlikte kaydedilmelidir. Mümkünse video dosyası indirilmeli, dosya adı ve boyutu değiştirilmeden saklanmalıdır.
- İçeriğin tam URL adresi ve varsa gönderi kimliği
- Hesap adı, profil bağlantısı ve profil ekran görüntüsü
- Yayın ve erişim tarih-saat bilgisi
- Yayılımı gösteren paylaşım, yorum ve mesaj örnekleri
- İçeriğin indirilmiş ham dosyası ve varsa üst veri bilgisi
Platform başvurusu ile hâkimlik kararı arasındaki sıra
Platformun kendi bildirim mekanizması hızlı sonuç verebilir; ancak başvuru reddedilirse ya da içerik başka hesaplarda yeniden yayımlanırsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talep edilebilir. İki yol birbirinin alternatifi değildir: platform başvurusunun reddedildiğini gösteren yazışma, yargısal talebin gerekçesini güçlendirir.
Ceza şikâyeti ve failin belirlenmesi
Deepfake içerik, somut duruma göre hakaret, özel hayatın gizliliğinin ihlali, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi veya müstehcenlik gibi farklı suç tiplerini gündeme getirebilir. Şikâyet dilekçesinde yalnızca sonuç değil, içeriğin sahte olduğunu gösteren teknik emareler de anlatılmalıdır. Fail bilinmiyorsa, IP ve abone kayıtlarının ilgili sağlayıcılardan istenmesi talebi dilekçede açıkça yer almalıdır.
Yayılım devam ederken paralel adımlar
Görüntü birden fazla platformda dolaşıyorsa her biri için ayrı başvuru dosyası tutulmalı, hangi adrese ne zaman başvurulduğu tabloya işlenmelidir. Kişisel veri boyutu öne çıkıyorsa veri sorumlusuna yapılan silme talebi de bu tabloya eklenir. Dağınık başvuru kaydı, ileride "gerekli özeni gösterdim" savunmasını zayıflatır.
Kapanış notu
Bu alanda hız ile doğruluk birlikte gitmelidir; aceleyle yapılan ve adresi hatalı yazılan bir başvuru, içerik kaldırıldıktan sonra telafi edilemez. Görüntünün niteliği ve yayılım düzeyi izlenecek yolu değiştirdiğinden, sürecin başında hukuki destek almak yararlı olur. Metin genel bilgilendirme amacı taşır.