Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi olaylarında dosyanın kaderi genellikle ilk kırk sekiz saatte belirlenir. Sebep basittir: bu suçların ispatı büyük ölçüde üçüncü kişilerin elindeki dijital kayıtlara dayanır ve bu kayıtların saklama süreleri sınırlıdır.
Şikâyetin Muhatabı ve Yer Yönünden Yetki
Bilişim sistemine girme ve sistemi engelleme fiilleri Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçlara ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir; hesap üzerinden para transferi yapılmışsa nitelikli hırsızlık veya dolandırıcılık hükümleri gündeme gelebilir. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Ceza yargılamasında yetki suçun işlendiği yere bağlı olduğundan, failin konumu bilinmeyen bilişim olaylarında yetki tartışması sık yaşanır. Dilekçede erişimin gerçekleştiği hesabın kullanıldığı yer, işlemin sonuç doğurduğu yer ve zararın oluştuğu banka şubesi ayrı ayrı belirtildiğinde yetkisizlik nedeniyle yaşanan gecikme azalır.
Kayıtların Ömrü: Neyi Ne Zaman İstemek Gerekir?
İnternet ortamındaki erişim kayıtlarının belirli sürelerle saklanması yükümlülüğü mevzuatta düzenlenmiştir; süre dolduğunda kayıt teknik olarak yoktur. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde şu taleplerin tarih aralığı belirtilerek yer alması gerekir:
- Platformdan hesaba yapılan giriş kayıtları, IP adresleri ve zaman damgaları
- İlgili IP'nin abone bilgisi için erişim sağlayıcıdan sorgu
- Telefon numarası devralınmışsa operatörden hat işlem geçmişi ve HTS kayıtları
- Para transferi varsa alıcı hesabın açılış belgeleri, kimlik kayıtları ve ATM görüntüleri
Kişinin Kendi Delilini Bozmaması
Mağdurların en sık yaptığı hata, hesabı geri alır almaz oturumları kapatıp cihazı sıfırlamak ya da yazışmaları silmektir. Bunun yerine ekran görüntüleri tarih ve saat görünecek şekilde alınmalı, platformun gönderdiği güvenlik uyarısı e-postaları silinmeden saklanmalı, cihaza el sürülmeden adli bilişim incelemesi talep edilmelidir. Dijital verilerde arama ve kopyalama, CMK'da özel bir usule bağlanmıştır; hukuka aykırı biçimde elde edilen veri, dosyada delil olarak kullanılamaz. Bu nedenle karşı tarafın cihazına ulaşma girişimi hem sonuçsuz kalır hem de mağduru sorumluluk altına sokabilir.
Erişimin Engellenmesi ve Kişisel Veri Boyutu
Ele geçirilen hesap üzerinden içerik yayımlanmışsa, içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talebi ceza şikâyetinden ayrı bir yolla, sulh ceza hâkimliğinden istenebilir. Yayılan veriler kişisel veri niteliğindeyse, veri sorumlusu konumundaki kuruluşa yönelik ayrı bir başvuru yolu da bulunur. Bu üç kanalın eş zamanlı yürütülmesi, zararın büyümesini durdurur.
Değerlendirme
Hesap ele geçirme dosyalarında delil zinciri, olayın anlatımından değil kayıt taleplerinin isabetinden kurulur. Anlatılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir; kullanılan platform, zararın türü ve olay tarihi izlenecek yolu değiştirdiğinden, olayı fark ettiğiniz gün ekran kayıtlarınızla birlikte hukuki destek almanız süreci belirleyici biçimde etkiler.