İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde, en değerli kaynak zamandır. İçerik kısa sürede kopyalanır, başka adreslerde yeniden yayımlanır ve özgün kaydı bulmak güçleşir. Bu nedenle erişimin engellenmesi taleplerinde başvurunun hangi mercie yapılacağı kadar, ihlalin nasıl belgelendiği de sonucu belirler.
Hangi Yol Ne Zaman: Hâkimlik, Kurum ve Mahkeme
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlali hâlinde içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvurma imkânı tanıdığı gibi, doğrudan sulh ceza hâkimliğine talepte bulunulmasına da olanak verir. Hâkimlik talebi duruşma yapılmaksızın karara bağlanır ve karar yalnızca ihlale konu yayınlar bakımından sonuç doğurur. Buna karşılık içerik bir suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet yolu ayrıca işletilmelidir; tazminat talebi ise hukuk mahkemesinin alanındadır. Kişisel veri niteliğindeki bilgilerin yayımı söz konusu olduğunda KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve Kurul şikâyeti de paralel bir yol olarak değerlendirilir. Bu yolların birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman tamamlayıcısı olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Talep Yalnızca Gösterdiğiniz Adresler İçin Sonuç Doğurur
Uygulamada verilen kararlar, ihlalin gerçekleştiği yayınların adresleri esas alınarak kurulur. Bu nedenle dilekçede "şu siteye erişim engellensin" biçiminde genel bir talep yerine, her bir içeriğin tam adresinin tek tek listelenmesi gerekir. Aynı içerik farklı sayfalarda tekrarlanmışsa hepsinin ayrı ayrı gösterilmesi, aksi hâlde kararın kapsamı dışında kalan yayınların erişilebilir kalması sonucunu doğurur. Yer yetkisi bakımından hâkimlikler arasında farklı uygulamalar görülebildiğinden, dilekçede başvurulan hâkimliğin yetkisine ilişkin dayanağın açıkça belirtilmesi tereddüdü azaltır.
Delil Zinciri: Ekran Görüntüsünden Log Kaydına
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; tarihi, kaynağı ve bütünlüğü tartışmaya açıktır. Delil zincirini güçlendiren unsurlar şunlardır:
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve varsa yayıncı hesap bilgisi
- Noter aracılığıyla veya elektronik tespit yöntemiyle alınan içerik tespit tutanağı
- Zaman damgalı kayıt ve içerik özet değerini gösteren dokümantasyon
- Sayfa kaynak kodunu ve yönlendirme bilgisini içeren kayıtlar
- Yer sağlayıcıya veya platforma yapılan bildirim ile alınan otomatik yanıtlar
Bilişim suçları bakımından ayrıca dijital materyalin elde edilme biçimi tartışma konusu olabileceğinden, kayıtların değiştirilmediğini gösteren yöntemler tercih edilmelidir.
İçerik Kaldırıldıktan Sonra da Dosya Kapanmaz
Yayının kaldırılması, ihlalin hiç yaşanmadığı anlamına gelmez. Tazminat veya ceza yargılaması bakımından içeriğin bir dönem yayında kaldığının ispatı gerekir. Bu nedenle içerik kaldırılsa dahi tespit tutanağı, arama motoru önbelleği kayıtları ve bildirim yazışmaları saklanmalıdır.
Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- İhlale konu her yayının tam adresi ve tespit tarihi
- Kişilik hakkı ihlalinin hangi ifadeden kaynaklandığının somut açıklaması
- Tespit tutanağı ve zaman damgalı kayıtların ekler listesi
- Platforma yapılmış önceki bildirimlerin sonucu
- Talebin kapsamı: içeriğin çıkarılması mı, erişimin engellenmesi mi
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve her olayın teknik yapısı farklıdır. İçerik yayıldıkça delil toplama güçleştiğinden, tespit işlemlerini gecikmeden yaptırmanız ve hukuki desteği ilk aşamada almanız yerinde olur.