İnternet üzerindeki bir içerik nedeniyle zarar gördüğünü düşünen kişinin önünde birbirinden bağımsız yollar bulunur. İçeriğin erişime kapatılması ile uğranılan zararın giderilmesi aynı dilekçeyle elde edilemez; bunlar farklı mercilerde, farklı ölçütlerle ve farklı sürelerle yürür. Aşağıda 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nın 243-245. maddeleri ekseninde bu ayrım ve delil sabitleme yöntemi ele alınmaktadır.
Erişim Engeli: Hızlı Yol, Dar Çerçeve
İçeriğin yayından çıkarılması veya erişimin engellenmesi talepleri sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Bu yolun avantajı hızıdır; sınırı ise kapsamıdır. Karar, talep edilen adres ve içerik bakımından sonuç doğurur; aynı içeriğin başka adreslerde yeniden yayımlanması hâlinde yeni bir başvuru gerekir. Bu nedenle başvuru dilekçesinde içeriğin adresleri tek tek ve eksiksiz gösterilmelidir.
Tazminat Talebi Nerede Görülür?
Uğranılan maddi ve manevi zararın giderilmesi talebi, hukuk mahkemesinde açılacak ayrı bir davanın konusudur. Erişim engeli kararının varlığı bu davada güçlü bir dayanak oluşturur; ancak zararın miktarı ayrıca ortaya konulmalıdır. Aynı olay sistemlere hukuka aykırı erişim veya verileri engelleme gibi eylemler içeriyorsa ceza soruşturması bakımından da ayrı bir süreç işler ve bu üç yol birbirinin sonucunu beklemez.
İçerik Silinmeden Delil Nasıl Sabitlenir?
- Tam adres bilgisiyle birlikte tarih ve saat gösteren ekran görüntüleri
- Noter tespiti veya elektronik tespit tutanağı
- İçeriğin yayımlandığı hesaba ve paylaşım geçmişine ilişkin kayıtlar
- Erişim ve trafik kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesine yönelik talep
- Zararı somutlaştıran ticari kayıt, iptal edilen sözleşme veya sağlık belgesi
En Sık Görülen Kayıp: Geç Kalınan Tespit
Dijital içerik, başvuru hazırlanırken silinebilir ya da değiştirilebilir. Tespit yapılmadan kaldırılan bir içerik sonradan yalnızca beyanla ispatlanmaya çalışıldığında dosya zayıflar. Kayıtların saklanması yükümlülüğü belirli sürelerle sınırlı olduğundan, sağlayıcılardan bilgi istenmesi talebinin de gecikmeden yapılması gerekir. Kişisel veri niteliğindeki içeriklerde ayrıca veri sorumlusuna başvuru yolu, tazminat davasından bağımsız biçimde işletilebilir.
Değerlendirme
Hangi yolun önce işletileceği, içeriğin niteliğine ve yayılma hızına göre değişir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınızda strateji kurmadan önce hukuki görüş almanız yerinde olur.