Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarını dakikalar içinde zedeleyebiliyor. Bu dosyalarda asıl güçlük hukuki nitelendirmede değil, içeriğin şikâyet aşamasına gelmeden silinmesi ya da değiştirilmesi riskinde. TCK, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, suç duyurusu öncesinde dijital delilin nasıl korunacağını ele alıyor.
İlk Saatlerde Kaydedilmesi Gerekenler
Deepfake içerik çoğu zaman kısa ömürlüdür; hesap kapanır, gönderi kaldırılır, bağlantı ölür. Bu nedenle ilk yapılacak iş içeriği görüntülemek değil, kaydetmektir. Ekran görüntüsünde yalnızca içerik değil; hesap adı, gönderi bağlantısı, tarih ve saat bilgisi de görünmelidir. Video içerik indirilerek saklanmalı, mümkünse aynı dosya değiştirilmeden ikinci bir ortama kopyalanmalıdır.
Delilin Güvenilirliğini Artıran Uygulamalar
- Bağlantının tam adresinin (paylaşım kısaltması değil) metin olarak da not edilmesi.
- İçeriğin yayıldığı ikincil hesapların ve alıntı paylaşımların ayrı ayrı kaydedilmesi.
- Mağdura ulaşan mesaj, yorum ve tehditlerin sohbet akışıyla birlikte alınması.
- Dosyaların tarih bilgisini bozacak şekilde yeniden adlandırılmaması veya sıkıştırılmaması.
- İçeriğin sahte olduğunu gösteren orijinal görüntü ve ses kayıtlarının hazır tutulması.
Şikâyet Dilekçesinde Nelerin Ayrı Ayrı Belirtilmesi Gerekir?
- İçeriğin ilk tespit edildiği tarih ve saat.
- Yayının yapıldığı platform, hesap kimliği ve erişim bağlantısı.
- İçeriğin hangi bakımlardan gerçeğe aykırı olduğu; karşılaştırma yapılabilecek orijinal materyal.
- Talep edilen koruma tedbirleri: erişimin engellenmesi, içeriğin kaldırılması ve trafik kayıtlarının korunması.
- Failin bilinmemesi halinde, platformdan hangi bilgilerin istenmesinin talep edildiği.
Erişim Engelleme ile Ceza Sürecini Birlikte Yürütmek
Kişilik haklarını ihlal eden içerikler için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu, ceza soruşturmasından bağımsız işler. İki süreci paralel yürütmek genellikle daha etkilidir: içerik hızla erişime kapatılırken, soruşturmada failin tespiti için kayıtlar istenir. Yalnızca birine yüklenmek, ya içeriğin uzun süre yayında kalmasına ya da delilin kaybolmasına yol açar.
Kişisel Veri Boyutunun Atlanmaması
Deepfake üretimi çoğu kez mağdurun görüntü ve ses verisinin hukuka aykırı işlenmesiyle mümkün olur. Bu yön, ceza şikâyetinden ayrı olarak veri koruma mevzuatı kapsamında da değerlendirilebilir. İçeriği yayan hesap dışında, materyali toplayan veya barındıran yapıların da gündeme gelebileceği unutulmamalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dijital delilin toplanma biçimi sonucu doğrudan etkilediğinden, içerik yayından kaldırılmadan önce hukuki destek almanız önerilir.