Sosyal medya veya e-posta hesabının ele geçirilmesi iki ayrı sorunu aynı anda doğurur: yayılan içeriğin durdurulması ve failin tespiti. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde hazırlanan bu rehber, içerik kaldırma sürecinde delil eksikliğinin nasıl önleneceğine odaklanır.
İlk Saatlerde Yapılması Gereken Kayıt İşlemleri
Hesabın ele geçirildiği anlaşıldığında ilk refleks genellikle şifreyi değiştirmek ve içerikleri silmektir. Oysa hızlı temizlik, failin izlerini de siler. Doğru sıralama önce kaydetmek, sonra müdahale etmektir.
- Ele geçirilen hesapta yayınlanan içeriklerin bağlantı adresleriyle birlikte ekran görüntüsü alınmalıdır; tarih ve saat görünür olmalıdır.
- Platformun oturum geçmişi, giriş yapılan cihazlar ve konum kayıtları sayfası kaydedilmelidir; bu ekran çoğu platformda sınırlı süre geriye gider.
- Hesaba bağlı e-posta ve telefon numarasının değiştirildiğine dair bildirim postaları silinmemeli, arşivlenmelidir.
- Varsa fidye veya tehdit mesajları, gönderen bilgisiyle birlikte saklanmalıdır.
İçeriğin Kaldırılması ve Erişimin Engellenmesi
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlali ve özel hayatın gizliliğinin ihlali hâllerinde içeriğin çıkarılması ile erişimin engellenmesi yollarını düzenler. Bu yolun etkili biçimde işleyebilmesi için başvuruda içeriğin bulunduğu adresin tam olarak gösterilmesi gerekir; genel biçimde bir hesap adı vermek çoğu zaman yetersiz kalır.
Kişisel veri içeren yayınlarda KVKK kapsamındaki talep yolları ayrıca değerlendirilebilir. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir; hangisinin daha hızlı sonuç vereceği içeriğin niteliğine göre değişir.
Dijital Delilin Bütünlüğü
- Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; mümkünse içeriğin kaynak kodunu ve bağlantı adresini de içeren kayıtlar alınmalıdır.
- Cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa cihaz kullanılmaya devam edilmemelidir; sonraki kullanım, silinmiş verilerin üzerine yazılmasına yol açar.
- Noter aracılığıyla tespit yaptırmak, içeriğin belirli bir tarihte var olduğunu göstermenin en güçlü yollarından biridir.
- Bağlantı kayıtlarının saklama süresi sınırlıdır; şikâyette bu kayıtların ilgili sağlayıcıdan istenmesi açıkça talep edilmelidir.
Platform Yazışmalarını Saklamak
Platforma yapılan bildirimler ve alınan cevaplar, hem içeriğin ne zaman öğrenildiğini hem de kaldırma talebinin ne zaman iletildiğini gösterir. Bu yazışmalar, ileride sağlayıcının sorumluluğu tartışılacaksa belirleyici olur. Bildirim numarası ve tarih bilgisi ayrı bir listede tutulmalıdır.
Hesabın geri alınmasından sonra da iki adım ihmal edilmemelidir: bağlı üçüncü taraf uygulama izinlerinin gözden geçirilmesi ve aynı şifrenin kullanıldığı diğer hesapların değiştirilmesi. Ele geçirmelerin önemli bölümü tek bir sızıntının zincirleme etkisiyle yayılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Dijital delillerin toplanma biçimi sonucu doğrudan etkilediğinden, ciddi bir olayda gecikmeden bir hukukçuya danışmanız önerilir.