Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, kişilik haklarına yönelik saldırının en hızlı yayılan biçimlerinden biri hâline geldi. Bu dosyalarda en büyük tehdit hukuki değil tekniktir: içerik kaldırıldığında veya hesap kapandığında, tazminat talebini ayakta tutacak delil de kaybolur. Rehber, TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde ilk saatlerde yapılması gerekenlere odaklanır.
İlk Saatler: İçeriği Dondurmak
Talep hazırlamadan önce içerik olduğu gibi kayıt altına alınmalıdır. Yalnızca ekran görüntüsü yetersiz kalabilir; bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri, etkileşim sayıları ve mümkünse dosyanın kendisi birlikte saklanmalıdır. Noter aracılığıyla tespit veya adli bilişim desteğiyle alınan imajlar, sonradan silinen içerikler bakımından belirleyici olur.
Erişimin Engellenmesi ile Tazminatı Karıştırmayın
5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu, zararı durdurmaya yarayan hızlı bir korumadır; maddi ve manevi zararın karşılanmasını sağlamaz. Bu iki yol paralel yürütülmeli, ancak engelleme kararı alınmadan önce içeriğin kopyası alınmış olmalıdır. Aksi hâlde tazminat aşamasında saldırının kapsamı ortaya konulamaz.
Tazminat Dosyasının Omurgası
- İçeriğin sahte olduğunu ortaya koyan teknik inceleme veya uzman görüşü
- Yayılma alanını gösteren paylaşım, görüntülenme ve yeniden yayın kayıtları
- Kişinin tanınabilir olduğunu gösteren karşılaştırma materyali
- Manevi zarara ilişkin sağlık kayıtları, iş ilişkisinin etkilendiğini gösteren yazışmalar
- Maddi zarar iddiası varsa iptal edilen sözleşme, gelir kaybı ve masraf belgeleri
Kişisel Veri Boyutu
Yüz ve ses verisinin izinsiz işlenmesi, KVKK bakımından ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Platforma ve içeriği üretene yöneltilecek başvuru, veri işleme faaliyetinin hukuka aykırılığını da gündeme getirir. Bu yol, faile ulaşılamadığı durumlarda muhatap bulmak açısından işlevseldir.
Fail Belirsizken Ne Yapılır
Anonim hesaplardan yapılan paylaşımlarda, trafik ve bağlantı kayıtlarının tutulma süresi sınırlıdır. Bu nedenle ceza soruşturması başlatan şikâyet, kayıtlar silinmeden yapılmalıdır. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim iddiası varsa TCK 243-245 kapsamındaki değerlendirme de aynı dosyada ele alınır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sahte içeriklere ilişkin dosyalar teknik incelemeyle şekillendiğinden, kendi olayınızda vakit kaybetmeden hukuki ve teknik destek almanız önerilir.