İnternet üzerinden yayılan bir içerik hem kişilik hakkını ihlal edebilir hem de başlı başına suç oluşturabilir. Bu iki durum farklı kapıları işaret eder ve karıştırıldığında hem içerik ayakta kalır hem de zaman kaybedilir. 5651 sayılı Kanun ile TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ve KVKK ekseninde hazırlanan bu rehber, erişim engeli talebi ile suç duyurusunun nasıl birlikte yürütüleceğini anlatıyor.
İki Farklı Amaç, İki Farklı Mercii
Erişim engeli, içeriğin görünürlüğünü durdurmaya yönelik koruyucu bir tedbirdir; suç duyurusu ise failin cezalandırılmasını amaçlar. Kişilik hakkı ihlali iddiasıyla erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi sulh ceza hâkimliğine yapılır. Buna karşılık sisteme girme, verileri bozma veya ele geçirme gibi fiillerin soruşturulması Cumhuriyet başsavcılığının işidir. Kanunda sayılan belirli katalog içerikler bakımından idari yoldan işletilen ayrı bir mekanizma bulunduğu da unutulmamalıdır. Talebi tek bir dilekçeye sıkıştırmak yerine, aynı delil setiyle iki ayrı başvuru hazırlamak daha hızlı sonuç verir.
Delili Kaybetmeden Önce Yapılacaklar
İnternet içeriği silinebilir olduğu için ilk saatler belirleyicidir. Başvurudan önce tamamlanması gereken hazırlık:
- İçeriğin tam URL adresiyle birlikte ekran görüntüsünün alınması
- Tarih ve saat bilgisinin görünür olduğu kayıtların saklanması
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılması
- Hesap adı, profil bağlantısı ve varsa iletişim izlerinin listelenmesi
- Zararı gösteren yansımaların ayrı bir dosyada toplanması
Delilin elde ediliş biçimi hukuka aykırıysa ispat değeri tartışmalı hâle gelir; bu nedenle karşı tarafın cihazına veya hesabına erişim yoluyla kanıt toplama girişiminden kaçınılmalıdır. Böyle bir girişim, mağdur konumundaki kişiyi kendi başına şüpheli hâline getirebilir.
Talep Dilekçesini Nasıl Kurmalı
Erişim engeli talebinde ölçülülük belirleyicidir. Tüm siteye yönelik geniş bir engelleme yerine, ihlalin gerçekleştiği içerik adresinin tek tek gösterilmesi kabul edilebilirliği artırır. Dilekçede ihlalin hangi kişilik hakkını, hangi ifadelerle zedelediği somut olarak açıklanmalı; içeriğin kaldırılması talebi de ayrıca dile getirilmelidir. Karar verilmesi hâlinde uygulama zinciri kısa sürede işlediğinden, adres listesinin eksiksiz olması sonucu doğrudan etkiler.
Kişisel Veri Boyutu Ayrı Bir Başlıktır
İçerikte kişisel veri hukuka aykırı biçimde yayımlanmışsa, KVKK kapsamındaki yol da açıktır. Bu yolda önce veri sorumlusuna başvurulması, sonuç alınamazsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunulması gerekir. Ceza soruşturması ile idari şikâyet birbirinin alternatifi değildir; paralel yürütülebilir. Ancak her yolun kendi süresi ve usulü olduğundan takvimlerin ayrı tutulması gerekir.
Soruşturma Sonrasına Hazırlık
Suç duyurusu sonrasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilirse, karara karşı süresi içinde itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinde eksik kalan araştırma noktası açıkça gösterilmelidir; örneğin bağlantı kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenip istenmediği.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin türü, yayımlandığı platform ve failin tespit edilebilirliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayda profesyonel destek almanız yerinde olur.