Oltalama saldırılarında kaybı büyüten şey genellikle saldırının teknik karmaşıklığı değil, ilk saatlerde yanlış kapıya gidilmesidir. Aynı olay hakkında ceza soruşturması, içeriğin kaldırılması, veri ihlali bildirimi ve bankaya yönelik sorumluluk talebi birbirinden farklı mercileri ilgilendirir. TCK 243-245, 5651 ve KVKK bu dört kanalın dayanağını oluşturur.
Aynı Olay, Dört Ayrı Kanal
Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması ve banka aracı olarak kullanılan araçlarla yarar sağlanması TCK 243-245 kapsamında değerlendirilir ve bunların muhatabı Cumhuriyet başsavcılığıdır. Sahte giriş sayfasının ya da taklit sitenin erişime kapatılması ise 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir usuldür; ceza şikayeti tek başına siteyi kapatmaz. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği hallerde veri sorumlusunun bildirim yükümlülüğü ve ilgili kişinin başvurusu KVKK rejimine tabidir. Bankaya ya da ödeme kuruluşuna yöneltilecek zarar talebi ise hukuk yargısının konusudur. Bu dördü birbirinin alternatifi değil, paralel yürüyen hatlardır.
Delil Zincirini İlk Saatlerde Kurmak
Dijital delilin değeri, elde edilme biçimine ve bütünlüğüne bağlıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; bunun yerine kaynak bilgisi görünen tam sayfa kaydı, e-postanın başlık bilgilerini içeren ham hali, çağrı kayıtları ve işlem dekontları birlikte saklanmalıdır. Cihazın kendisi de delildir: fabrika ayarlarına döndürmek ya da uygulamayı silmek, sonradan telafi edilemeyen bir kayıp yaratır.
- E-postayı ekran görüntüsüyle değil, başlık bilgileriyle birlikte dışa aktararak saklayın.
- Alan adı, IP ve yönlendirme kayıtlarını olay anına yakın bir tarihte tespit ettirin.
- Para hareketini adım adım çıkarın: hangi hesaptan hangi hesaba, hangi saatte.
- Kuruma yaptığınız her bildirimin tarih ve referans numarasını ayrı bir listede tutun.
- Cihazı biçimlendirmeyin, uygulamayı kaldırmayın, mesajları silmeyin.
Sıra Yanlış Kurulunca Ne Olur
Yalnızca bankaya şikayet edip savcılığa başvurmayan mağdurun elinde, sonradan açılacak hukuk davasında dayanacağı bir soruşturma dosyası bulunmaz. Yalnızca ceza şikayetiyle yetinildiğinde ise sahte sayfa günlerce yayında kalır ve başkaları da mağdur olur. Veri ihlali boyutu atlandığında, ihlalin kaynağındaki kurumun sorumluluğu hiç tartışılmadan dosya kapanır.
İlk 72 Saat Akışı
- Hesapları ve kartları bloke ettirin, işlem itirazını kayda geçirin.
- Savcılığa şikayet dilekçesini, para hareketi tablosuyla birlikte verin.
- Sahte içeriğin kaldırılması için ayrı bir başvuru hazırlayın.
- Verileriniz sızmışsa veri sorumlusuna başvurup cevabı bekleyin ve süreleri not edin.
- Zarar kalemlerini belgeleyerek hukuk yolundaki talebinizi ayrıca kurgulayın.
Not
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir ve olayınızın teknik ayrıntılarını değerlendirmez. Delilin toplanma biçimi sonucu doğrudan etkilediğinden, ilk başvurular öncesinde hukuki destek almanız yerinde olur.