Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi, tek bir başvuruyla sonuçlandırılabilecek bir olay değildir. TCK'nın 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, veri ihlali sonrasında birbirinden bağımsız işleyen üç yolun nasıl planlanacağını ele alıyor.
Yolları Karıştırmamak
Aynı olay bakımından üç ayrı hat söz konusudur ve bunlar birbirinin yerine geçmez:
- Ceza hattı: Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme, bozma ve verileri yok etme gibi fiiller TCK'nın 243-245. maddeleri kapsamında değerlendirilir; başvuru Cumhuriyet başsavcılığına yapılır.
- İdari hat: Veri sorumlusunun yükümlülüklerine aykırılık iddiası, önce veri sorumlusuna, sonuç alınamazsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na taşınır.
- Hukuk hattı: Maddi ve manevi tazminat talepleri genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde ileri sürülür.
Tazminat talebinin doğrudan Kurul'a yöneltilmesi ya da veri sorumlusuna başvuru adımı atlanarak Kurul'a şikâyet edilmesi, en sık görülen merci hatalarıdır.
İçeriğin Yayılmasını Durdurmak
Ele geçirilen veriler internet ortamında yayımlanmışsa, içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talepleri 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir yol olarak işler ve sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Bu talep, ceza soruşturmasının sonucunu beklemeden gündeme getirilebilir. Yayılım hızı dikkate alındığında, delil tespiti ile kaldırma talebinin eşzamanlı planlanması gerekir.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
- İhlale ilişkin bildirim e-postası, sistem uyarısı veya basın duyurusu tarihiyle birlikte kaydedilir.
- Ekran görüntüleri, URL ve zaman bilgisini içerecek şekilde alınır; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılır.
- Hesap giriş kayıtları, oturum bilgileri ve bildirim mesajları saklanır.
- Zararı gösteren belgeler; dolandırıcılık girişimi, kredi başvurusu veya hat tesisi gibi sonuçlar dosyalanır.
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve gönderim kanalı belgelendirilir.
Veri Sorumlusuna Başvuruda İçerik
Başvuru dilekçesinde; hangi verinin, hangi tarihte, hangi işleme faaliyeti sırasında ihlale konu olduğu ve talebin ne olduğu açıkça yazılmalıdır. Verinin silinmesi, aktarıldığı üçüncü kişilere bildirim yapılması ve alınan teknik tedbirlerin açıklanması ayrı talepler olarak sıralanabilir. Yanıt süresi ve yanıtsız kalma hâlinde Kurul'a başvuru için işleyecek süre takvime işlenmelidir.
Tazminat Talebinin Kurgusu
Tazminat davasında ihlal ile zarar arasındaki bağın gösterilmesi belirleyicidir. Yalnızca verinin sızmış olması değil, bunun somut olarak hangi sonucu doğurduğu anlatılmalıdır. Kurul'un ilgili işlemi hakkında verdiği karar, hukuk davasında dayanak belge olarak sunulabileceğinden iki hattın takvimi birlikte yönetilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Verinin niteliği ve ihlalin kapsamı izlenecek yolları değiştirebileceğinden, olayın hemen ardından hukuki destek alınması ve delillerin gecikmeden sabitlenmesi önerilir.