Oltalama (phishing) saldırılarında para çoğu zaman dakikalar içinde birden fazla hesaba dağıtılır. Bu nedenle dosyanın kaderini belirleyen şey, suç duyurusunun içeriğinden çok hangi saatte, hangi makama yapıldığıdır. Aşağıda TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 ve KVKK ekseninde pratik bir zaman planı yer alıyor.
İlk Saatlerde Yapılacaklar
- Bankanın çağrı merkezi aranarak işlem itirazı kaydı açtırılır; kayıt numarası not edilir.
- Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk birimine yazılı şikâyet verilir; dilekçede havale zinciri üzerindeki hesapların bloke edilmesi açıkça talep edilir.
- Cihaz ve hesaplar üzerinden delil kaybını önlemek için mesaj, e-posta ve uygulama kayıtları silinmeden yedeklenir.
Blokaj talebi ne kadar geç iletilirse, paranın izlenebilir kalma ihtimali o kadar azalır. Şikâyet dilekçesinin ilk cümlesi bu talebe ayrılmalıdır.
Merci Karmaşasından Kaçınmak
Bu tür dosyalarda en yaygın gecikme sebebi, başvurunun yalnızca genel bir ihbar hattına ya da idari şikâyet kanalına bırakılmasıdır. Bu kanallar bilgilendirme için yararlı olsa da soruşturma başlatma yetkisi savcılıktadır. Benzer şekilde sahte sitenin kapatılması için erişimin engellenmesi talebi 5651 çerçevesinde ayrı bir yol izler; bu talebin ceza soruşturmasıyla eşzamanlı yürütülmesi gerekir. Kişisel verilerin sızdırıldığı düşünülüyorsa, veri sorumlusuna ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na yönelik başvuru üçüncü ve bağımsız bir hattır.
Delil Paketini Nasıl Kurmalı
- Sahte bağlantının tam adresi ve yönlendiren SMS/e-posta başlıkları
- İşlem dekontları, alıcı hesap bilgileri ve saat damgaları
- Ekran görüntüleri yerine mümkün olduğunca ham kayıt ve dosya çıktıları
- Cihazda zararlı yazılım şüphesi varsa cihazın kapatılmadan muhafazası
Delilin nasıl elde edildiği, ispat değeri kadar önemlidir. Başkasına ait hesap veya cihazdan alınan kayıtlar dosyaya girerken hukuka uygunluk tartışması doğurabilir.
Şikâyet Süresi ve Nitelendirme
Fiilin bilişim sistemine hukuka aykırı giriş, sistemi engelleme ya da banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması kapsamında değerlendirilmesi, şikâyet süresi bakımından farklı sonuçlara götürebilir. Takibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda savcılık re'sen hareket eder; şikâyete bağlı hallerde ise failin ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen süre kaçırılırsa dosya düşer. Bu nedenle nitelendirmeyi baştan yapmak, dilekçenin hangi hükümlere dayandırılacağını da belirler.
Soruşturma Sonrası Aşama
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilirse, karara karşı süresi içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir. Ayrıca zararın tazmini için hukuk yolu ceza dosyasından bağımsız işler; bankanın güvenlik yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiası ayrı bir hukuk davasının konusudur.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgi sunar. Her oltalama olayının teknik akışı farklı olduğundan, dilekçe ve talep sıralamasının dosyaya göre kurgulanması için hukuki destek alınması tavsiye edilir.