Bir veri ihlalinin ardından yayılan içeriklerin kaldırılması, tek bir dilekçeyle çözülen bir işlem değildir. Aynı olay; kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi, internet ortamındaki yayının kaldırılması ve bilişim sistemine hukuka aykırı erişim başlıkları altında birbirinden bağımsız yollara dağılabilir. Uygulamadaki asıl kayıp da çoğu kez burada, talebin yanlış kapıya bırakılmasıyla yaşanır.
Aynı Olay, Üç Ayrı Kapı
Veri ihlaline dayanan bir olayda talep sahibinin önünde farklı nitelikte üç ayrı yol bulunur. Bunlar birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman birlikte yürütülmesi gereken yollardır; ancak her biri farklı mercie, farklı usulle ve farklı sonuçla gider.
- Verinin işlenmesine ilişkin talepler için önce veri sorumlusuna başvuru, ardından KVKK kapsamında Kurula şikâyet yolu.
- İnternet ortamındaki yayının kaldırılması veya erişime engellenmesi için 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliği yolu.
- Sisteme hukuka aykırı girme, veriyi ele geçirme veya yayma iddiası bakımından TCK 243-245 hükümlerine dayalı cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu.
- Uğranılan zarar için genel hükümlere göre tazminat talebi.
Talebi Bölmeden Dilekçe Yazmak
Uygulamada en sık görülen hata, bu üç talebin tek metinde birleştirilerek tek mercie sunulmasıdır. Savcılığa yapılan bir suç duyurusu, kendiliğinden içeriğin kaldırılması sonucunu doğurmaz; Kurula yapılan bir şikâyet ise ceza soruşturmasının yerini tutmaz. Bu nedenle dosya kurulurken önce talep kalemleri ayrıştırılmalı, her kalem hangi merciin karar verebileceği bir sonuca bağlanıyorsa oraya yönlendirilmelidir.
Kaldırma Dosyasının Teknik Omurgası
- İhlale konu her yayın için tam adres bilgisi ayrı ayrı listelenir; genel ifadeyle site adı vermek yetersiz kalır.
- Ekran görüntüleri, erişim tarihi ve saati görünecek biçimde alınır ve mümkünse noter aracılığıyla tespit ettirilir.
- İçeriğin hangi kişisel veriyi açığa çıkardığı kalem kalem gösterilir.
- Verinin nereden sızdığına dair teknik iz varsa ayrı bir başlık altında toplanır.
- İçerik kopyalanarak çoğaldıysa, yeni adresler için ek talep mekanizması baştan planlanır.
Yanlış Kapının Bedeli
Yanlış mercie yapılan başvuru sadece zaman kaybı değildir. İçerik yayıldıkça teknik tespiti güçleşir, kaynak sunucu kayıtları eskir ve zarar büyür. Ayrıca bazı yollar için öngörülen başvuru süreleri işlemeye devam ettiğinden, hatalı adrese yapılan başvurunun süreyi koruyacağı varsayımı riskli bir kabuldür. Bu nedenle ilk adım atılmadan önce yol haritasının yazılı olarak çıkarılması önerilir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın teknik ve hukuki koşulları farklıdır. İhlalin kapsamı, verinin niteliği ve yayının yaygınlığı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayda bir avukatla birlikte değerlendirme yapılması yerinde olur.