İnternette yayılan bir içeriğin kaldırılması ya da erişimin engellenmesi talebinde iki şey aynı anda yürür: delil zincirinin bozulmadan kurulması ve talebin doğru mercie iletilmesi. 5651 sayılı düzenleme, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları ve KVKK, birbirine benzeyen ama sonuçları farklı üç kapı açar. Kapıyı yanlış seçmek, içerik yayılmaya devam ederken haftaların kaybı anlamına gelir.
Hangi ihlal hangi yolu açar
- Kişilik hakkını ihlal eden bir yayın söz konusuysa 5651 çerçevesinde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir; bu talep sulh ceza hâkimliğine yöneltilir.
- Sisteme hukuka aykırı giriş, veriyi bozma veya engelleme gibi fiiller TCK 243-245 kapsamındadır ve Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet konusu olur.
- İşlenen kişisel verinin silinmesi veya arama sonuçlarından çıkarılması talebi KVKK 6698 sistemine, yani önce veri sorumlusuna sonra Kurula gider.
- Aynı olayda birden fazla yol açık olabilir; bu durumda talepler paralel yürütülür, biri diğerinin yerine geçmez.
Delil zincirini kurmak
- İçerik henüz erişilebilirken tam URL, başlık ve yayın tarihi kayda geçirilir.
- Ekran görüntüsü tek başına yeterli sayılmaz; görüntünün alındığı tarih-saat ve dosya özet değeri birlikte saklanır.
- Mümkünse elektronik tespit veya noter aracılığıyla tespit yapılır.
- İçeriğin yayıldığı ikincil hesap ve alan adları ayrı klasörde listelenir.
- Trafik ve bağlantı kayıtları için ilgili sağlayıcıya yazılı talep iletilir; saklama sürelerinin dolmasından önce hareket edilir.
Yanlış merci en sık nerede ortaya çıkar
İki tipik hata görülür. Birincisi, sadece kişisel veri boyutu olan bir talebi doğrudan hâkimliğe götürmek; ikincisi, kişilik hakkı ihlali içeren bir yayın için hâkimlik yolunu hiç kullanmadan yalnızca idari başvuruyla beklemek. Ayrıca ceza şikâyeti ile erişim engeli talebi birbirinden ayrı yürür: soruşturma açılmış olması içeriğin kaldırılmasını kendiliğinden sağlamaz. Talep dilekçesinde hangi URL için ne istendiği tek tek gösterilmezse, karar çıksa bile uygulama aşamasında kapsam tartışması doğar.
Karar alındıktan sonra
Verilen karar ilgili kuruma iletilir ve uygulanıp uygulanmadığı takip edilir. İçerik başka adreslerden yeniden yayıldığında, mevcut kararın kapsamına girmeyen adresler için ek talep gerekebilir. Karar aleyhe ise itiraz yolunun süresi kaçırılmadan kullanılmalıdır. Aynı dosyada maddi ve manevi tazminat talepleri ayrı bir hukuk davasının konusudur.
Bu rehber genel bilgi sunar; içeriğin niteliği, yayıncının konumu ve verilerin saklanma durumu izlenecek yolu değiştirebilir, bu nedenle olayınız için ayrı bir hukuki değerlendirme yapılmalıdır.