Sosyal medya, e-posta veya oyun hesabının ele geçirilmesi çoğu zaman tek bir fiil değil; yetkisiz erişim, kişisel veri sızıntısı ve mağdur adına işlenen ikinci eylemlerden oluşan bir zincirdir. Bu rehber hesap ele geçirme vakalarında platforma yapılacak başvuruyu, delil kaybını en aza indirecek bir kontrol listesi mantığıyla ele alır.
İlk Saatlerde Kaybedilen Kayıt Geri Gelmez
Platformların oturum kayıtları, IP geçmişi ve tanımlı cihaz listesi sınırlı bir süre saklanır. Hesabı geri alır almaz şifreyi değiştirip tüm oturumları kapatmak güvenlik açısından doğrudur; ancak bu işlemden önce oturum geçmişinin, güvenlik bildirimi e-postalarının ve hesapta yapılan değişikliklerin kaydedilmesi gerekir. Özellikle e-postaların ham başlık (header) bilgisi, yalnızca ekran görüntüsü alındığında kaybolur ve sonradan yeniden üretilemez.
Platformdan Ne Talep Edilmeli
- Hesabın hangi tarihte, hangi IP ve cihazdan devralındığına ilişkin bağlantı kayıtları
- Kurtarma e-postası ve telefon numarasının değiştirilme anı
- Ele geçirilen dönemde hesaptan gönderilen mesaj ve paylaşımların dökümü
- Hesabın geçici olarak askıya alınması ya da gerçek hak sahibine iadesi
Bu taleplerin bir kısmı kullanıcı başvurusuyla karşılanmaz; platform, bağlantı kayıtları için adli makam yazısı arar. Bu nedenle platform başvurusu ile savcılığa yapılacak şikâyetin eş zamanlı yürütülmesi, kayıtlar saklama süresi dolmadan talep edilebilmesini sağlar.
Delil Eksikliğini Doğuran Tipik Davranışlar
- Tarih, saat ve adres çubuğu görünmeyen, telefonla çekilmiş fotoğraflarla yetinmek
- Rahatsız edici mesajları hesabı temizleme refleksiyle silmek
- Şikâyeti hesap geri alındıktan haftalar sonra yapmak
- Farklı platformlardaki izleri ayrı ayrı bırakıp tek bir kronolojide birleştirmemek
- Zarar doğmuşsa banka ve ödeme kayıtlarını dosyaya eklemeyi unutmak
Hangi Yol Hangi Sonucu Verir
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve sistemdeki verilere yönelik müdahaleler, Türk Ceza Kanunu'nun bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243-245. maddeleri kapsamında değerlendirilir. Hesap üzerinden yayılan içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Ele geçirilen hesapta üçüncü kişilere ait kişisel veriler işlenmişse 6698 sayılı KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca işletilebilir. Bu üç yol birbirini dışlamaz; muhatapları, süreleri ve sonuçları farklıdır ve dosya en baştan üçünü birden besleyecek şekilde kurulmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir. Hesabın türü, zararın büyüklüğü ve platformun bulunduğu ülke, izlenecek yolu tümüyle değiştirebilir; somut olay için bir hukukçuyla birlikte değerlendirme yapılması yerinde olur.