İnternet ortamındaki bir içeriğe karşı erişimin engellenmesi talebinde başarı, çoğu zaman hukuki gerekçeden çok içeriğin nasıl tespit edildiğine bağlıdır. 5651 sayılı Kanun içerik, yer ve erişim sağlayıcıların sorumluluğu ile erişimin engellenmesi usulünü düzenler; kişisel veri içeren yayınlarda KVKK devreye girer; içeriğin elde ediliş biçimi bir sisteme izinsiz girişe dayanıyorsa TCK 243-245 hükümleri gündeme gelir. Bu rehber, delil zincirinin kopmasını önlemeye yöneliktir.
Tespit Anını Kaybetmeyin
İnternet içeriği hızla değiştirilebilir veya kaldırılabilir. Bu nedenle başvuru hazırlanmadan önce içeriğin, erişilebilir olduğu anda tespit edilmesi gerekir. Tespitte yalnızca ekran görüntüsü yeterli olmayabilir; tam URL, erişim tarihi ve saati, sayfanın kaynak kodu ve varsa sunucu yanıt bilgileri birlikte kaydedilmelidir. Noter aracılığıyla yapılan tespitler ile bilirkişi eliyle alınan kayıtlar, sonradan doğacak inkâr iddialarına karşı daha güçlü durur.
Delil Zincirinin Halkaları
- Tespit: içeriğin bulunduğu tam adres ve zaman damgası
- Bütünlük: dosyanın özet değeri veya değişmezliğini gösteren kayıt
- Saklama: kaydın hangi ortamda, kim tarafından muhafaza edildiği
- Aktarım: dosyanın makama sunulurken hangi biçimde teslim edildiği
- Doğrulama: kaydın bağımsız biçimde tekrar kontrol edilebilirliği
Talebin Kapsamını Ölçülü Kurun
Erişimin engellenmesi taleplerinde en sık karşılaşılan ret sebeplerinden biri, talebin içerikle sınırlı tutulmayıp tüm siteye yöneltilmesidir. Talep, ihlal doğuran içeriğe özgülenmeli; her bir adres ayrı satırda gösterilmelidir. Aynı içeriğin farklı adreslerde çoğaltıldığı durumlarda, bu çoğalmayı gösteren tespit de dosyaya eklenmelidir.
Hangi Yol: İdari Başvuru, Sulh Ceza veya Veri Koruma Yolu
Aynı yayın, birden fazla yolun konusu olabilir. Kişilik haklarının ihlali iddiası ile kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi iddiası birbirinden ayrı değerlendirilir ve farklı mercilere gider. Bu nedenle başvuru öncesinde, ihlalin niteliği tek cümleyle tanımlanmalı ve seçilen yol bu tanımla uyumlu olmalıdır. İki yolun paralel yürütülmesi hâlinde, her dosyada aynı tespit kaydının kullanılması tutarlılık sağlar.
Sonuç Alındıktan Sonra İzleme
Karar verilmesi süreci bitirmez. İçeriğin başka adreslerden yeniden yayımlanması olağandır; bu nedenle karar sonrası düzenli aralıklarla arama yapılmalı ve yeni yayınlar için aynı tespit yöntemi tekrarlanmalıdır. İzleme kayıtlarının tarihli tutulması, süreklilik gösteren ihlallerde sonraki taleplerin dayanağını güçlendirir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; içeriğin türü, yayının kaynağı ve ihlalin ağırlığı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olay için hukuki destek alınması yararlı olacaktır.