Kişisel verilerin bir platform üzerinden yayılması hâlinde mağdurun karşısına birden çok başvuru yolu aynı anda çıkar ve bunların hepsi farklı mercilere aittir. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243–245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, veri ihlalinde merci seçimini ve delil eksikliğinin yarattığı riski ele alır.
Üç Ayrı Kanal, Üç Ayrı Amaç
Aynı olayda üç kanal paralel işletilebilir. İçeriğin yayından kaldırılması veya erişimin engellenmesi 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden talep edilir. Fiil suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur ve soruşturma yürütülür. Verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutu ise KVKK kapsamında önce veri sorumlusuna, ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na taşınır. Bu kanalların birbirinin yerine geçmediği çoğu başvuruda gözden kaçar.
Erişim Engelleme Talebinde Merci ve Kapsam
Sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuruda talebin kapsamı belirleyicidir; bütün siteye yönelik geniş bir talep yerine, ihlal oluşturan içeriğin adresi tek tek gösterilmelidir. İçeriğin farklı adreslerde yeniden yayımlanması durumunda başvurunun genişletilmesi gerekebileceğinden, izleme yükümlülüğü başvurucuda kalır. Yurt dışı merkezli platformlarda ise kararın uygulanması sürecinde erişim sağlayıcıların rolü ayrıca değerlendirilmelidir.
Delil Eksikliği: Bu Alanın Asıl Kırılganlığı
Dijital içerik hızla değişebildiği için delil kaybı bu alanda diğer alanlardan çok daha hızlı gerçekleşir. Sık karşılaşılan eksiklikler şunlardır:
- İçeriğin tam adresinin kaydedilmeden yalnız ekran görüntüsüyle yetinilmesi
- Görüntüde tarih, saat ve adres çubuğunun görünmemesi
- Hesap ve profil bilgilerinin içerik kaldırılmadan önce belgelenmemesi
- İhlalin öğrenildiği anın kayıt altına alınmaması
- Platforma yapılan bildirimin ve alınan yanıtın saklanmaması
Başvuru Öncesi Delil Paketi
- İçerik, adres bilgisi görünecek biçimde ve mümkünse tanık huzurunda kayda alınır.
- Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılır ve başvuru numarası not edilir.
- İhlale konu verinin hangi kategoriye girdiği belirlenir; özel nitelikli veri söz konusuysa bu ayrıca vurgulanır.
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır ve yanıt süresi takvime işlenir.
- Ceza şikâyeti ile idari başvurunun tarihleri, birbirini destekleyecek biçimde sıralanır.
Paralel Süreçleri Yönetmek
Üç kanalın eş zamanlı yürütülmesi mümkündür ancak beyanlar arasında çelişki bulunmamalıdır. Ceza şikâyetinde anlatılan olay örgüsü ile Kurul'a yapılan başvurudaki anlatımın tarih ve içerik yönünden örtüşmesi, dosyaların birbirini güçlendirmesini sağlar. Zarar tazmini yönündeki talep ise ayrı bir hukuk davasının konusudur ve bu kanallardan hiçbiri onun yerine geçmez.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; içeriğin türü, platformun konumu ve ihlalin kapsamı izlenecek yolu değiştirebilir. Delillerin kaybolma hızı dikkate alındığında, ilk saatlerde bir hukukçudan destek almak süreci belirleyici biçimde etkiler.