Sahte bir bankacılık bildirimi, kargo mesajı ya da kurum görünümlü bir e-posta üzerinden bilgilerin ele geçirilmesiyle sonuçlanan phishing olaylarında sonucu belirleyen etken, suç duyurusunun ne kadar hızlı ve ne kadar teknik veriyle desteklenerek yapıldığıdır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 arasındaki hükümleri ile 5651 sayılı Kanun'un sağladığı imkânlar, ancak dijital izler kaybolmadan devreye sokulduğunda işe yarar.
İlk yirmi dört saatte yapılması gerekenler
Para transferi gerçekleşmişse öncelik, zincirin durdurulmasıdır. Bankaya yapılan bildirim, hesap hareketinin bloke edilmesi talebiyle birlikte yazılı olarak kayda geçirilmelidir. Aynı anda cihaz üzerinde herhangi bir temizlik yapılmamalı; şüpheli uygulama silinmemeli, mesajlar okundu işaretlenip arşive gönderilmemelidir. Delil değeri taşıyan veri çoğu zaman mağdurun iyi niyetle yaptığı temizlik sırasında yok olur.
Şikâyet dilekçesine eklenecek teknik veriler
- Sahte mesajın gönderildiği numara, kısa mesaj başlığı veya e-posta adresi
- E-postanın tam başlık bilgisi; yalnızca ekran görüntüsü değil, kaynak metni
- Tıklanan bağlantının tam adresi ve yönlendirdiği alan adı
- Yetkisiz işlemlere ait tarih, saat, tutar ve alıcı hesap bilgileri
- Bankanın gönderdiği işlem bildirim mesajları ve çağrı merkezi kayıt numarası
Hangi merciye, hangi talep?
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kolluk birimlerine yapılan başvuru da savcılığa iletilir. Dilekçede yalnızca olayın anlatılmasıyla yetinilmemeli, somut soruşturma talepleri de yazılmalıdır: alıcı hesabın kimlik bilgilerinin tespiti, işlem yapılan IP kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesi, sahte sitenin barındırıldığı sunucuya ilişkin bilgilerin sorulması gibi. Talep edilmeyen araştırma çoğu zaman kendiliğinden yapılmaz.
Kişisel veri boyutunu ayrı değerlendirin
Phishing çoğu zaman kimlik ve iletişim verilerinin de ele geçirilmesiyle sonuçlanır. Verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ceza hukuku kapsamında ayrı bir başlıktır; kaynağında bir kurumun veri güvenliği ihlali varsa KVKK çerçevesinde ilgili kişinin başvuru hakkı da gündeme gelir. Ayrıca sahte içeriğin yayında kalmaya devam ettiği hâllerde 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi talebi gündeme getirilebilir.
Delil zincirini bozan alışkanlıklar
- Ekran görüntülerinin tarih ve saat çubuğu kırpılarak kaydedilmesi
- Sahte siteye ikinci kez girilerek "kontrol edilmeye" çalışılması
- Dolandırıcıyla mesajlaşmanın sürdürülüp sonra topluca silinmesi
- Şikâyetin yalnızca bankaya yapılıp savcılığa hiç taşınmaması
- Cihazın fabrika ayarlarına döndürülmesi
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Olayın teknik yapısı ve paranın izlediği güzergâh dosyanın seyrini belirlediğinden, başvurunuzu hazırlarken hukuki desteğe başvurmanız, sonradan telafisi güç veri kayıplarının önüne geçer.