Kişisel verilerin izinsiz yayımlandığı olaylarda mağdurun karşılaştığı ilk güçlük, tek bir olay için birden fazla başvuru yolunun aynı anda açık olmasıdır. İçeriğin kaldırılması, sorumluların cezalandırılması ve veri sorumlusunun idari denetimi birbirinden ayrı süreçlerdir; bunları tek bir dilekçeyle yürütmeye çalışmak çoğunlukla zaman kaybıyla sonuçlanır.
Aynı Olay İçin Üç Farklı Yol
İnternet ortamındaki yayın nedeniyle kişilik hakkı ihlal edilen kişi, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Verinin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya yayılması söz konusuysa Türk Ceza Kanunu kapsamındaki bilişim ve özel hayata ilişkin suçlar bakımından Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet yolu vardır. Veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlali ise 6698 sayılı Kanun kapsamında ayrıca ele alınır.
Erişim Engelleme ile Şikâyetin Karıştırılması
Sulh ceza hâkimliğinden istenen şey, failin cezalandırılması değil yayının durdurulmasıdır. Bu nedenle başvuruda içeriğin tam adresi, hangi ifadenin veya görselin ihlal oluşturduğu ve talebin kapsamı somut olarak gösterilmelidir. Adres bazında değil de tüm siteye yönelik genişletilmiş talepler, ölçülülük değerlendirmesi nedeniyle reddedilebilir.
Dijital Delilin Kaybolma Hızı
Bu alandaki en belirgin risk, içeriğin başvuru tamamlanmadan silinmesi veya değiştirilmesidir. İçerik kaldırıldığında mağduriyet sona ermiş görünse de tazminat ve ceza süreçleri için ispat imkânı ortadan kalkabilir. Bu nedenle şu kayıtlar başvuru öncesinde alınmalıdır:
- Tam adresi görünecek şekilde tarih ve saat bilgisi içeren ekran görüntüleri
- Mümkünse noter aracılığıyla yapılan tespit veya güvenilir zaman damgası
- Paylaşımın yayılma alanını gösteren kopyalar ve yeniden paylaşımlar
- Kendi sistemlerinizden alınan erişim ve işlem kayıtları
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihini kanıtlayan yazışma
Veri Sorumlusuna Başvuru Basamağı
Kişisel verilere ilişkin taleplerde kural olarak önce veri sorumlusuna başvurulması, ardından sonuç alınamazsa Kurula şikâyet edilmesi beklenir. Bu basamak atlandığında şikâyet usulden değerlendirilmeyebilir. Başvurunun içeriği kadar tarihinin ispatı da önemlidir; bu nedenle iletişimin izlenebilir bir kanaldan yapılması tercih edilir.
Yanlış Mercie Başvurunun Bedeli
Erişim engelleme talebini savcılığa, ceza şikâyetini hâkimliğe yöneltmek dosyanın reddine değil ama ciddi bir gecikmeye yol açar. İçeriğin yayıldığı ilk günlerde alınamayan tedbir, sonraki aşamada aynı etkiyi doğurmaz. Bu nedenle başvuru planı, hangi talebin hangi mercie ve hangi sırayla iletileceği belirlenerek kurulmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel bir yol haritası sunar; içeriğin türü, yayının bulunduğu platform ve verinin niteliği süreci değiştirebileceğinden somut olayınız için ayrıca hukuki görüş almanız uygun olur.