Sahte bir bağlantıya girilerek bilgilerin paylaşılması ve ardından hesaptan para çıkışı yaşanması, bilişim dosyalarının en sık görülen senaryolarından biridir. Bu dosyalarda kaybın büyümesini engelleyen şey hızdır; hukuki sonucu belirleyen şey ise ilk saatlerde toplanan kayıtlardır. TCK 243-245 kapsamındaki fiiller ile mal varlığına yönelik suçlar iç içe geçtiğinde, merci tartışması da başlar.
Bankaya Bildirim ile Savcılığa Bildirim Aynı Şey Değildir
Bankaya yapılan işlem itirazı, ödeme kuruluşunun kendi süreçlerini başlatır ve iade ihtimalini gündeme getirir. Savcılığa yapılan suç duyurusu ise soruşturmayı başlatır. İkisi birbirinin yerine geçmez; bankaya yapılan bildirimin tarihi ve referans numarası ceza dosyasında da kullanılabilecek bir kayıttır.
Yetki: Para Nereden Çıktı, Nereye Gitti
Oltalama fiillerinde failin bulunduğu yer bilinmediğinden, uygulamada şikâyet mağdurun bulunduğu yer başsavcılığına verilir. Paranın aktarıldığı hesabın bulunduğu yer, aracı hesap sahiplerinin işlemleri nedeniyle soruşturmanın yürütüleceği yeri değiştirebilir. Yetkisizlik kararıyla gönderilen dosyalarda geçen süre, banka ve bağlantı kayıtlarının temini bakımından kritik olabilir.
İlk Aşamada Toplanacak Kayıtlar
- Sahte bağlantının geldiği mesaj, gönderen numara veya adres bilgisiyle birlikte saklanır.
- Bağlantının yönlendirdiği adresin tam hâli not edilir, yalnızca görüntüsüyle yetinilmez.
- Çıkan işlemlerin tarih, saat, tutar ve alıcı hesap bilgileri listelenir.
- Doğrulama kodlarının geldiği mesajlar silinmeden dışa aktarılır.
Ekran Görüntüsünün Sınırı
Ekran görüntüsü tek başına çoğu zaman yetersiz kalır; çünkü içeriğin hangi kaynaktan geldiğini göstermez. Bu nedenle mesajın kendisinin cihazda korunması, gerekirse cihazın incelemeye sunulabilir durumda tutulması gerekir. Cihazın sıfırlanması ya da uygulamanın silinmesi, iddianın teknik dayanağını ortadan kaldırabilir.
Aracı Hesap Sahiplerinin Konumu
Paranın geçtiği hesapların sahipleri kimi zaman iş vaadiyle yönlendirilmiş kişilerdir. Bu kişilerin durumu ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir ve şikâyet dilekçesinde herkesin aynı sıfatla gösterilmesi doğru olmaz. Sahte sitenin yayında kalmaya devam etmesi hâlinde ise 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi ayrıca talep edilebilir. Kişisel verilerin ele geçirilmesi boyutu varsa KVKK yolu da değerlendirilir.
Son Hatırlatma
Her oltalama olayı teknik ve hukuki yönüyle farklıdır; bu yazı genel bir yol gösterici niteliktedir. Kayıtlarınızı topladıktan sonra bir hukukçuyla görüşmeniz, hangi mercie hangi taleple başvurulacağını netleştirir.