İnternette yayılan bir içerik söz konusu olduğunda zaman, hukuki gerekçe kadar belirleyicidir. 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen erişim engeli ve içerik kaldırma talepleri kısa sürelerle işler; içerik bilişim sistemine hukuka aykırı erişimle elde edilmişse TCK'nın 243-245. maddeleri kapsamında ayrıca ceza soruşturması gündeme gelir. Kişisel veri niteliğindeki bilgiler bakımından ise KVKK düzeni paralel bir yol açar.
Delil Kaybolmadan Kayıt Altına Alınması
İçerik her an silinebilir veya değiştirilebilir; bu yüzden ilk adım hukuki başvuru değil, delilin sabitlenmesidir. Bağlantı adresi, yayın tarihi, görüntü ve varsa yorumlar tarih damgalı biçimde kaydedilmelidir. Noter tespiti veya delil tespiti yoluna gidilmesi, sonraki aşamada içeriğin varlığını tartışmasız hâle getirir. Yalnızca ekran görüntüsüne dayanan başvurular, kaynağın doğrulanamaması nedeniyle zayıf kalabilir.
Hangi Kapıya Hangi Sırayla Gidilir
- İçerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvuru yapılır; başvurunun ulaştığı an kaydedilir.
- Yanıt gelmez ya da içerik kaldırılmazsa sulh ceza hâkimliğine talep yöneltilir.
- Talepte hangi bağlantıların, hangi gerekçeyle kapsam dışı bırakılmaması gerektiği tek tek gösterilir.
- Verilen karar, uygulanmak üzere ilgili kurum ve sağlayıcılara iletilir; uygulanıp uygulanmadığı takip edilir.
- Ret hâlinde itiraz mercii ve süresi karar metninden okunarak takvime işlenir.
Tebligat ve Bildirim Gecikmesinin Sonuçları
- Kararın sağlayıcıya geç ulaşması nedeniyle içeriğin yayında kalmaya devam etmesi
- Aynı içeriğin farklı adreslerde yeniden yayımlanması ve her biri için yeni başvuru gerekmesi
- Ret kararının geç tebliğ edilmesi sonucu itiraz süresinin fiilen kısalması
- Ceza soruşturmasında trafik kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep edilmemesi
Ceza Yolu ile Kaldırma Yolunun Farkı
Erişimin engellenmesi, içeriğin görünürlüğünü durduran koruma tedbiridir; failin cezalandırılmasını sağlamaz. Buna karşılık ceza soruşturması, içeriği yayan kişinin tespitini hedefler ancak içeriğin yayında kalmasını kendiliğinden önlemez. Bu iki yolun aynı anda ve birbirini besleyecek şekilde yürütülmesi, uygulamada en verimli sonucu doğurur.
Son Not
İnternette geçen her gün, içeriğin kopyalanarak çoğalmasına yol açar. Böyle bir durumla karşılaştığınızda önce delili sabitlemeniz, ardından başvuru sırasını bir hukukçuyla belirlemeniz süreci hızlandırır.