Oltalama (phishing) saldırılarında kayıp çoğu zaman dakikalar içinde gerçekleşir; buna karşılık mağdurun elindeki iz de aynı hızla silinir. Sahte site kapanır, mesaj silinir, hesap askıya alınır. Bu nedenle bu tür dosyalarda başarı, hukuki argümandan önce bildirimlerin doğru sırayla ve zamanında yapılmasına bağlıdır. Aşağıda TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bir bildirim ve delil planı önerilmektedir.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Erişim sağlanan hesapların şifreleri değiştirilir, oturumlar sonlandırılır.
- Bankaya veya ödeme kuruluşuna işlem itirazı bildirilir; bildirim saati kayıt altına alınır.
- Sahte site, mesaj ve e-posta, adres çubuğu ve tarih görünecek şekilde ekran görüntüsüyle saklanır.
- E-posta başlık bilgileri ham hâliyle dışa aktarılır.
- Cihazda inceleme yapılacaksa, silme ve temizleme işlemlerinden kaçınılır.
Platform Başvurusunda Doğru Muhatabı Seçmek
Oltalama içeriği bir sosyal medya hesabı, alan adı, uygulama mağazası ya da barındırma sağlayıcısı üzerinden yayılmış olabilir. Her birinin başvuru kanalı ve yanıt süresi farklıdır. Başvuru formunda içeriğin bağlantısı, tespit tarihi ve talep edilen işlem açıkça yazılmalı; form gönderimi sonrası dönen referans numarası saklanmalıdır. Yanıt gelmemesi ihtimaline karşı başvurunun bir örneği ayrıca elektronik posta ile iletilebilir.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli Yolu
Kişilik hakkını ihlal eden ya da kişisel verileri hukuka aykırı biçimde yayan içerikler bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolları gündeme gelir. Bu yolda içeriğin hangi bağlantı adresinde bulunduğunun tek tek gösterilmesi gerekir; genel nitelikte talepler sonuç doğurmaz. Verilerin izinsiz işlenmesi söz konusuysa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ayrıca değerlendirilebilir.
Bildirim Gecikirse Ne Kaybedilir
- Trafik ve bağlantı kayıtlarının saklama süresi dolabilir
- Para transferinin izlenmesi ve bloke ihtimali zayıflar
- Sahte site kapandığında içeriğin varlığı tartışmalı hâle gelir
- Platform yanıtının tebliği geciktiğinde itiraz penceresi daralır
- Mağdurun kendi kayıtları cihaz değişikliğiyle kaybolabilir
Ceza Şikâyeti ile Paralel Yürütme
Platform başvurusu ile cumhuriyet başsavcılığına yapılacak şikâyet birbirinin alternatifi değildir. Şikâyet dilekçesinde olay anlatımı kronolojik yazılmalı, IP ve işlem kayıtlarının ilgili kuruluşlardan istenmesi açıkça talep edilmelidir. Platform başvurusuna verilen yanıt olumsuz olsa dahi, başvurunun yapıldığı tarih ve içeriği soruşturma dosyası için değer taşır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Saldırının tekniği ve zararın niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kayıpların büyük olduğu dosyalarda erken aşamada hukuki destek alınması yerinde olacaktır.