İnternet üzerindeki bir içeriğe karşı başvuru yapılırken en belirleyici karar, dilekçenin üslubu değil hangi hukuki zeminin seçildiğidir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu, kişisel verilerin korunması mevzuatı üzerinden yürüyen kaldırma talebi ve TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçlarına ilişkin şikâyet birbirinden farklı merciler, farklı sonuçlar ve farklı takvimler doğurur. Zemin yanlış seçildiğinde içerik yayında kalırken süreler işlemeye devam eder.
Üç ayrı yol, üç ayrı sonuç
Kişilik haklarına saldırı iddiası ile yapılan başvuru içeriğin erişime kapatılmasını hedefler. Kişisel veri temelli talep, verinin kaynağından silinmesine ve arama sonuçlarında görünürlüğün kaldırılmasına yönelir. Ceza şikâyeti ise sisteme girme, veriyi bozma ya da ele geçirme gibi fiiller söz konusu olduğunda faile yönelir. Aynı olayda birden fazla yol paralel yürütülebilir; ancak her biri için ayrı dosya ve ayrı takip listesi tutulmalıdır.
Delil önce, dilekçe sonra
İçerik her an silinebilir. Bu nedenle başvurudan önce ekran görüntüsü yeterli sayılmamalı; bağlantı adresinin tam hâli, yayın tarihi, erişim tarihi ve mümkünse noter aracılığıyla ya da elektronik ortamda zaman damgalı tespit yaptırılmalıdır. Delilin nasıl elde edildiği tartışmalı ise, elde etme yönteminin hukuka uygunluğu ayrıca not edilmelidir; çünkü bu tartışma esasa girilmeden dosyayı bitirebilir.
Başvuruda en sık görülen usul kayıpları
- Bağlantı adresi yerine yalnızca site adının gösterilmesi ve talebin ölçüsüz hâle gelmesi
- Hangi ifadenin hangi hakkı ihlal ettiğinin tek tek eşleştirilmemesi
- Yer sağlayıcıya yapılan ön başvuru adımının atlanması
- Karara karşı itiraz süresinin, karar tebliğ tarihine göre takvime bağlanmaması
- İçerik başka adreslerde çoğaldığında yeni başvuru yerine eski dosyaya dayanılması
Orantılılık: talebi dar tutmanın stratejik değeri
Tüm siteye yönelik geniş talepler, ifade özgürlüğü dengesi nedeniyle reddedilebilir. Bağlantı bazlı, gerekçesi tek tek gösterilmiş dar talepler ise kabul edilme ihtimali daha yüksek ve uygulanması daha kolay taleplerdir. Talebin kapsamı, elde edilmek istenen sonucu aşmamalıdır.
Karar sonrası izleme
Karar alındıktan sonra süreç bitmez. Uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmeli, aynı içeriğin farklı adreslerde yeniden yayımlanması hâlinde bu durum belgelenerek ek talep gündeme getirilmelidir. İzleme kaydı tutulmayan dosyalarda, aynı içerik aylar sonra yeniden dolaşıma girdiğinde başlangıçtaki delil zinciri kaybolmuş olur.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar. Yayının niteliği, tarafların sıfatı ve içeriğin bulunduğu platform sonucu değiştirebileceğinden, somut olayda hukuki destek alınması önerilir.