İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde ilk refleks çoğu zaman doğrudan mahkemeye gitmek olur. Oysa 5651 sayılı kanunun kurduğu sistemde platforma yapılan başvuru, hem hızlı sonuç alma hem de sonraki aşamayı güçlendirme bakımından kritik bir halkadır. TCK'nın 243-245. maddelerinde düzenlenen bilişim suçları ile KVKK boyutunun da aynı dosyada değerlendirilmesi gerekebilir.
Önce Platform, Sonra Sulh Ceza Hakimliği
İçerik veya yer sağlayıcıya yapılan başvuru, talebin niteliğini ve tarihini belgeleyen ilk adımdır. Platformun yanıt vermemesi ya da talebi reddetmesi, hakimliğe yapılacak başvuruda ihlalin devam ettiğini göstermeyi kolaylaştırır. Kişilik hakkı ihlali iddiasına dayanan taleplerde doğrudan sulh ceza hakimliğine başvurulması da mümkündür; buradaki tercih, içeriğin yayılma hızına ve zararın niteliğine göre yapılmalıdır. Verilen kararların uygulanması Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Erişim Sağlayıcıları Birliği üzerinden yürüdüğünden, karar sonrası takip de sürecin parçasıdır.
Delil: Ekran Görüntüsü Tek Başına Yetmez
Dijital delilin en zayıf hâli, tarihsiz ve bağlamsız bir ekran görüntüsüdür. Talebin somutlaşması için içeriğin tam adresi (URL) tek tek listelenmeli, görüntüleme tarihi ve saati kaydedilmeli, mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır. İçeriğin başka hesaplarda yeniden yayımlanması hâlinde her yeni adres ayrıca kayıt altına alınır; aksi hâlde verilen karar yalnızca kaldırılmış tek bir bağlantıyı kapsar ve sorun çözülmemiş olur.
Talebin Kapsamı: URL mi, Alan Adı mı
Ölçülülük ilkesi gereği kural olarak ihlale konu içeriğe erişimin engellenmesi istenir; tüm siteye yönelik talepler istisnai ve gerekçelendirilmesi gereken durumlardır. Talep kapsamı gereğinden geniş kurulduğunda başvurunun tümü tartışmalı hâle gelebilir; gereğinden dar kurulduğunda ise ihlal fiilen sürer.
Süreç Yönetiminde Sık Yapılan Hatalar
- Platform başvurusunun yazışma kaydı tutulmadan yapılması
- URL listesinin eksik veya yanlış kopyalanması
- İçeriğin arşiv kopyalarının gözden kaçırılması
- Aynı olayda ceza şikâyeti ile erişim engeli talebinin birbirine karıştırılması
- Karar sonrası uygulamanın takip edilmemesi
İnternet üzerindeki ihlallerde zamanın aleyhe işlediği açıktır; içerik yayıldıkça geri alınması güçleşir. Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, içeriğin türü ve yayıldığı mecra değerlendirmeyi değiştirir. Tespit belgeleri hazırlandıktan sonra hukuki destek alınması önerilir.