Bir veri ihlali fark edildiğinde ilk yirmi dört saat, hem teknik hem hukuki açıdan geri kazanılamayan bir zaman dilimidir. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde bu rehber, suç duyurusu yolunun nasıl kurgulanacağını ve usule aykırı işlemin delili nasıl değersizleştirdiğini anlatır.
Üç Ayrı Yol, Üç Ayrı Takvim
Veri ihlali tek bir başvuruyla çözülmez. Aynı olay bakımından ceza soruşturması için savcılığa suç duyurusu, idari yaptırım için Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na şikâyet ve maddi–manevi zarar için hukuk mahkemesinde tazminat davası gündeme gelebilir. Bu üç yol paralel işler; birinden alınan sonuç diğerini kendiliğinden karşılamaz. Planlama yapılırken hangi yolun hangi delili ürettiği baştan belirlenmelidir.
Delilin Ömrü Şikâyetin Süresinden Kısadır
Log kayıtları, IP bilgileri ve sunucu izleri belirli saklama süreleri sonunda silinir. Şikâyet süresi henüz dolmamış olsa bile, geç yapılan bir başvuruda faile ulaşmayı sağlayacak trafik verisi çoktan yok olmuş olabilir. Bu nedenle suç duyurusu dilekçesinde yalnızca olayın anlatılması yeterli değildir; ilgili servis sağlayıcı ve platformlar nezdinde kayıtların ivedilikle temini de açıkça talep edilmelidir.
İlk Aşamada Sabitlenmesi Gerekenler
- Ekran görüntüleri değil, mümkünse noter veya bilirkişi eliyle tespit
- Erişilen hesaba ait giriş bildirim e-postaları ve tarih damgaları
- Cihaz üzerinde değişiklik yapılmadan alınan imaj kaydı
- Kurum tarafından yapılan ihlal bildiriminin metni ve tarihi
- Zarara ilişkin banka ve iletişim kayıtları
Usule Aykırı İşlemin Somut Sonuçları
Delilin hukuka aykırı yolla elde edilmesi, ceza yargılamasında değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar. Başkasına ait bir hesaba izinsiz girerek elde edilen kayıt, mağdur tarafından sunulmuş olsa dahi lehe sonuç doğurmaz; üstelik sunanı ayrı bir soruşturmanın muhatabı yapabilir. Benzer şekilde, şikâyete tabi suçlarda failin öğrenildiği andan itibaren işleyen şikâyet süresinin kaçırılması, dosyanın esasa girilmeden kapanmasına neden olur.
Uygulanabilir Sıralama
- İhlal tespit edilir edilmez erişim kesilir, şifreler değiştirilir, ancak kayıtlar silinmez.
- Zaman çizelgesi dakika bazında yazılır.
- Suç duyurusu dilekçesinde kayıtların muhafazası talebi ilk sıraya konur.
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır, cevap süresi takvime işlenir.
- İçerik hâlâ yayındaysa erişimin engellenmesi yolu ayrıca değerlendirilir.
Değerlendirme
Veri ihlali dosyalarında hız, sonradan telafi edilebilecek her şeyin önüne geçer. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; ihlalin türü, verinin niteliği ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden somut olayda hukuki destek alınması önerilir.