İnternet üzerinden gerçekleşen bir saldırıda mağdurun iki ayrı hedefi olur: içeriğin yayılmasını hızla durdurmak ve failin cezai sorumluluğunu gündeme getirmek. Bu iki hedef farklı mercilere, farklı usullere ve farklı hız beklentilerine tabidir. Usule aykırı bir başvuru, hem içeriğin ayakta kalmasına hem de delillerin kaybolmasına yol açar. Aşağıda 5651 sayılı Kanun, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ve KVKK ekseninde bir plan sunulmaktadır.
İlk Saatler: Delilin Uçucu Olduğunu Varsayın
Dijital içerik silinebilir, düzenlenebilir veya erişime kapatılabilir. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin bulunduğu adresin tam bağlantısı, ekran görüntüleri, tarih-saat bilgisi ve mümkünse noter tespiti ile kayıt altına alınmalıdır. Yalnızca ekran görüntüsüne dayanan başvurularda içeriğin gerçekten o adreste yayımlandığı tartışma konusu olabilir. Hesap adı, profil bağlantısı ve varsa paylaşımın erişim sayısı da not edilmelidir.
İki Hattı Ayrı Yürütmek: Engelleme ve Soruşturma
- Engelleme hattı: kişilik haklarının ihlali iddiasıyla sulh ceza hâkimliğine başvuru yapılır; talep, içeriğin çıkarılması mı yoksa erişimin engellenmesi mi olduğu bakımından açıkça yazılır.
- Soruşturma hattı: Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur; şikâyete bağlı suçlarda süre işlediğinden gecikilmemelidir.
- Veri hattı: ihlal kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu taşıyorsa 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Somutluk Nasıl Sağlanır?
- Fiilin hangi tarihte, hangi platformda ve hangi hesap üzerinden gerçekleştiği.
- Sisteme girme, verileri bozma veya hukuka aykırı erişim iddialarının birbirinden ayrılması.
- Talep edilen araştırma işlemleri: log kayıtlarının istenmesi, IP sorgusu, cihaz incelemesi.
- Mağdurun uğradığı somut zarar ve varsa maddi kayıt.
Dilekçede yalnızca genel bir mağduriyet anlatımı yapılması, soruşturmanın hangi yönde yürütüleceğini belirsiz bırakır ve dosyanın uzamasına yol açar.
Usule Aykırı İşlemin Tipik Görünümleri
Sık rastlanan ilk hata, engelleme talebinin URL düzeyinde değil, tüm siteyi kapsayacak genişlikte kurulmasıdır; ölçülülük değerlendirmesi nedeniyle bu tür talepler reddedilebilir. İkinci hata, şikâyete bağlı suçlarda sürenin öğrenme anından itibaren işlediğinin gözden kaçırılmasıdır. Üçüncü hata, başvurunun yalnızca platformun kendi şikâyet formu üzerinden yapılıp adli sürecin hiç başlatılmamasıdır; platform içi kaldırma, cezai sorumluluğu ortadan kaldırmaz ve failin tespitini sağlamaz.
Karar Sonrası Takip
Erişim engeli kararı alındıktan sonra içeriğin farklı adreslerden yeniden yayımlanması sık görülür. Bu nedenle karar sonrasında periyodik bir kontrol takvimi kurulmalı, yeni adresler için ek talep yolu açık tutulmalıdır. Soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse, itiraz merci ve süresi bakımından tebliğ tarihinin kayda geçirilmesi gerekir.
Bu açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar. Olayın niteliği, platformun yurt içi veya yurt dışı kaynaklı olması ve içerik türü izlenecek yolu değiştirebilir; hızlı hareket edilmesi gereken dosyalarda gecikmeden hukuki destek alınması önerilir.