Sosyal medya, e-posta veya banka uygulaması hesabının ele geçirilmesinde en değerli deliller, olayın hemen ardından kaybolmaya başlayan kayıtlardır. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri ile 5651 sayılı Kanun ve KVKK'nın kesiştiği bu alanda, delil zincirinin ilk saatlerde kurulması sonraki tüm aşamaları belirler. Bu rehber, olayın fark edildiği andan itibaren izlenecek sırayı ele alıyor.
İlk Saatler: Uçucu Kaydın Korunması
Hesap geri alındığında platformun gösterdiği oturum geçmişi, cihaz listesi ve güvenlik uyarıları kısa süre sonra erişilemez hale gelebilir. Bu nedenle ilk yapılması gereken, hesabı kapatmak değil kayıt almaktır. Ekran görüntülerinin tarih ve saat bilgisiyle birlikte alınması, platformun gönderdiği güvenlik e-postalarının silinmemesi, cihazdaki bildirim kayıtlarının korunması gerekir. Aynı anda parola değişikliği ve iki adımlı doğrulama yapılması, ilerideki zarar artışını durdurur.
Şikayet, İhbar ve Muhatabın Belirlenmesi
Ele geçirme olaylarında birden çok hukuki ilişki iç içedir ve her biri farklı mercie yöneltilir:
- Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusu ve talep edilecek kayıtların dilekçede açıkça belirtilmesi
- Hesabınız üzerinden üçüncü kişilere zarar verildiyse doğacak sorumluluğa karşı savunma dosyası
- Kişisel verilerin sızması söz konusuysa veri sorumlusuna yöneltilecek başvuru
- Yayımlanan içerik nedeniyle erişimin engellenmesi veya içeriğin kaldırılması talebi
Trafik Kayıtları ve Saklama Süresi Baskısı
Erişim sağlayıcıların ve içerik sağlayıcıların tuttuğu kayıtlar sınırsız süreyle saklanmaz. Bu nedenle şikayet dilekçesinde, hangi tarih aralığına ait bağlantı kayıtlarının ve hangi platformdan hangi bilgilerin istenmesi gerektiği somut biçimde yazılmalıdır. Genel ifadelerle yapılan başvurularda yazışma trafiği uzar ve kayıtların saklama süresi dolabilir. Yurt dışı merkezli platformlar bakımından yanıt süresinin uzayabileceği de takvime baştan eklenmelidir.
Zincirin Koptuğu Noktalar
Delil zinciri, kaydın elde edilmesinden mahkemeye sunulmasına kadar kesintisiz olmalıdır. Uygulamada zincir çoğunlukla şu noktalarda kopar: kaydın orijinal cihazdan değil aktarılmış bir kopyadan alınması, ekran görüntüsünde bağlantı adresinin görünmemesi, cihaza sonradan yapılan işlemlerle verinin değişmesi. Hukuka aykırı yolla elde edilen kayıtların değerlendirme dışı bırakılması ihtimali de gözden kaçırılmamalıdır; örneğin başkasına ait bir cihaza izinsiz erişerek delil toplamak, mağdur konumundaki kişiyi ayrı bir sorumlulukla karşı karşıya bırakabilir.
Son Söz
Bilişim dosyalarında teknik doğruluk ile hukuki usul birbirinden ayrılmaz; iyi toplanmış bir kayıt yanlış yolla sunulduğunda değerini yitirebilir. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Olayın gerçekleştiği platform, zararın türü ve tarafların konumu izlenecek yolu değiştirir; bu nedenle ilk adımı atmadan önce hukuki değerlendirme almanız isabetli olur.