İnternette yayımlanan bir içeriğin kaldırılması ya da erişimin engellenmesi talebinde sonucu belirleyen şey çoğu zaman iddianın haklılığı değil, talebin hangi sırayla ve hangi biçimde ileri sürüldüğüdür. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular hızlı işleyen, dosya üzerinden karara bağlanan bir usul öngördüğü için, eksik ya da yanlış kurgulanmış bir talep düzeltilmeden reddedilebilir. Bu rehber, TCK 243-245 ve KVKK ile kesişen bu alanda zaman planını usul kurallarıyla birlikte kurmaya odaklanır.
Talebin ömrü içeriğin ömründen kısadır
İçerik yayımlandığı andan itibaren kopyalanır, alıntılanır, arşiv sitelerine düşer. Bu nedenle plan iki ayrı takvimde yürütülmelidir: birincisi delilin bozulmadan tespiti, ikincisi hukuki başvurunun mercii sırası. Delil tespiti gecikirse, karar alınsa bile uygulanacak adres listesi eksik kalır ve aynı içerik başka bağlantılardan yayılmaya devam eder.
Hangi kapıya, hangi sırayla
- Yer/içerik sağlayıcıya doğrudan bildirim: hızlı sonuç verebilir, vermezse yargısal başvuru için tarih damgalı bir kayıt bırakır.
- Sulh ceza hâkimliği: kişilik hakkı ihlali iddiasına dayalı içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi taleplerinin asıl mercii budur.
- Kişisel veri boyutu: yayının kişisel veri işleme niteliği baskınsa 6698 sayılı Kanun yolu ayrıca değerlendirilmelidir.
- Ceza soruşturması: içerik bir bilişim sistemine hukuka aykırı erişimle elde edilmişse şikâyet ayrı bir dosyada yürür.
Usule aykırı işlem üreten dört tipik hata
- Talebin URL düzeyinde değil, alan adı düzeyinde ve gerekçesiz biçimde kurulması.
- Ekran görüntüsünün tarih, saat ve tam bağlantı bilgisi olmadan sunulması.
- Aynı olay için birbirini tekrar eden ve farklı içerik listesi taşıyan paralel başvurular yapılması.
- Verilen kararın uygulanmasının takip edilmemesi; karar dosyada kalır, yayın ayakta durur.
Karar sonrası takvim de plana dâhildir
Uygulamada en sık kaybedilen zaman, karardan sonraki aşamada ortaya çıkar. Kararın ilgili birimlere ulaşması, listedeki bağlantıların doğrulanması ve yeni açılan yansı bağlantılar için ek talep hazırlanması tek bir izleme tablosunda tutulmalıdır. Ret hâlinde ise itiraz, ilk dilekçenin tekrarı değil; ret gerekçesindeki eksikliği kapatan yeni bir yapı olarak yazılmalıdır.
Ölçülebilir bir talep metni
Talep, hangi bağlantıdaki hangi ifadenin hangi hakkı nasıl ihlal ettiğini bağlantı bazında gösteren bir tablo mantığıyla kurulduğunda değerlendirme kolaylaşır. İfade özgürlüğü ile kişilik hakkı arasındaki dengeyi kendi lehinize kurmak istiyorsanız, içeriğin haber değeri, güncelliği ve kamu yararı taşıyıp taşımadığı konusunda da baştan bir cevabınız olmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel nitelikte olup her yayın, her platform ve her olay farklı bir usul yolu gerektirebilir. Somut dosyanızda başvuru sırası ve süresi için bireysel hukuki destek almanız yerinde olur.