Erişim engeli talepleri, hukukun en kısa ömürlü delilleriyle çalışır. Şikâyet konusu içerik saatler içinde değiştirilebilir, adresi taşınabilir ya da tamamen kaldırılıp başka bir alan adında yeniden yayımlanabilir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvurularda, TCK 243-245 yönünden bir bilişim suçu boyutu da varsa ve içerik kişisel veri barındırıyorsa KVKK ile 6698 sayılı Kanun devreye girdiğinde, tek bir dilekçeyle sonuç almak mümkün olmaz. Bu rehber, talep hazırlığını delilin ömrüne göre planlamak üzerine kuruludur.
İçerik Kaybolmadan Kayda Alma
Talep dosyasının omurgası, içeriğin talep tarihinde gerçekten yayında olduğunu gösteren kayıttır. Yalnızca ekran görüntüsü çoğu zaman yetersiz kalır; görüntünün alındığı tarih, tam adres ve içeriğin bağlamı birlikte belgelenmelidir. Uygulamada tercih edilen yöntem, tespit talebiyle resmî bir kayıt oluşturmak ve bunu kendi hazırladığınız dosya ile birlikte sunmaktır.
Hangi Yol: Hâkimlik Kararı mı, İdari Başvuru mu
5651 sayılı Kanun, içeriğin niteliğine göre farklı usuller öngörür. Kişilik hakkı ihlali iddiasına dayanan taleplerde sulh ceza hâkimliğine başvurulur ve talebin duruşma yapılmaksızın kısa süre içinde karara bağlanması öngörülmüştür. Katalog suç niteliğindeki içeriklerde ise idari yol işletilebilir. Yanlış yolun seçilmesi, sürenin boşa geçmesi anlamına gelir çünkü içerik bu arada yayılmaya devam eder.
Adres Bazlı Talep Kurmanın Usul Yükü
Talebin ölçülü olması gerekir. Bütün siteye yönelik geniş bir talep, çoğu zaman ölçülülük gerekçesiyle reddedilir. Bunun yerine:
- İhlal oluşturan her içerik için tam adresin ayrı satırda gösterilmesi
- Her adres için ihlalin hangi hakka yönelik olduğunun tek cümleyle belirtilmesi
- Aynı içeriğin kopyalandığı ayna adreslerin ayrı listeye alınması
- Talebin içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi biçiminde kademeli kurulması
Karar Uygulanmazsa veya İçerik Yeniden Yayılırsa
Karar alınması sürecin sonu değildir. İçeriğin farklı bir adreste yeniden yayımlanması halinde, mevcut kararın kapsamının genişletilmesi talep edilebilir. Bu talebin dayanağı, yeni adresin eski içerikle aynı olduğunu gösteren karşılaştırmalı kayıttır; bu nedenle ilk dosyadaki kayıtlar arşivlenmeden kapatılmamalıdır.
İtiraz Takvimi ve Karşı Tarafın Konumu
Erişim engeli kararlarına karşı içerik sahibi de itiraz edebilir. Bu nedenle talep sahibi, kararın tebliğ tarihlerini ve itiraz sürelerini kendi tarafı için de takip etmelidir. Kararın kaldırılması ihtimaline karşı, ihlalin devam ettiğini gösteren güncel kayıtların düzenli aralıklarla yenilenmesi yerinde olur.
Burada anlatılanlar genel çerçevedir; içeriğin türü, yayıncının bulunduğu ülke ve platformun politikası sonucu doğrudan etkiler. Yayılma hızı yüksek içeriklerde başvuru öncesinde hukuki görüş alınması zaman kazandırır.