Bir e-posta, sosyal medya ya da e-ticaret hesabının ele geçirilmesi çoğu zaman tek bir zararla sınırlı kalmaz. Hesap üzerinden yapılan paylaşımlar, üçüncü kişilere gönderilen mesajlar ve kayıtlı ödeme araçlarıyla gerçekleştirilen işlemler birbirinden farklı hukuki taleplerin kaynağı olur. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları soruşturması ile tazminat talebi ayrı süreçlerdir; bu ayrımın gözden kaçması, usule aykırı işlem nedeniyle hak kaybı doğuran en yaygın nedenlerden biridir.
Önce Zararın Haritası, Sonra Talep
Tazminat talebinin ölçülebilir olabilmesi için zarar kalemlere ayrılmalıdır: hesabın kullanılamamasından doğan kayıp, hesap üzerinden yapılan harcamalar, itibar zedelenmesi ve varsa ticari faaliyet kesintisi. Maddi zarar belgeyle, manevi zararın gerekçesi ise olayın kapsamı ve yayılma alanıyla desteklenir. Kalemleri baştan ayırmayan dilekçeler yargılama sırasında düzeltme ihtiyacı doğurur ve süreci uzatır.
Dijital Delil Bozulmadan Nasıl Sabitlenir
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; karşı taraf düzenlenebilir olduğunu ileri sürer. Bu nedenle hesabın oturum ve giriş kayıtları, güvenlik bildirim e-postaları, bağlantı ve cihaz bilgileri hizmet sağlayıcıdan resmi yolla istenmelidir. Kayıtların belirli bir süre sonunda silinebileceği düşünülerek talep yazıları geciktirilmemelidir. Delilin nasıl elde edildiği de en az içeriği kadar önemlidir: hukuka aykırı yolla elde edilen kayıtların değerlendirme dışı bırakılması ihtimali baştan hesaba katılmalıdır.
İçerik Kaldırma ile Tazminat Aynı Yol Değildir
Ele geçirilen hesaptan yapılan paylaşımların erişime engellenmesi 5651 çerçevesinde ayrı bir usule tabidir ve hızlı sonuç almaya yöneliktir. Tazminat ise hukuk mahkemesinde açılacak davanın konusudur. İki yolun tek dilekçede birleştirilmeye çalışılması görevli merci yönünden usule aykırılık doğurur; içerik yayılmaya devam ederken zaman kaybedilir.
Veri Sorumlusunun Sorumluluğu
Hesap ele geçirme aynı zamanda kişisel veri ihlali boyutu taşıyabilir. KVKK kapsamında veri sorumlusunun teknik ve idari tedbir yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, hem Kurula yapılacak şikâyet hem de tazminat davasındaki kusur değerlendirmesi bakımından önem taşır. Şikâyet yolunun işletilmesi tazminat davasının önünü kapatmaz; aksine bu süreçte ortaya çıkan tespitler dosyaya dayanak oluşturabilir.
Usul Hatalarının Yoğunlaştığı Noktalar
- Fail belirsiz diye şikâyetin takipsiz bırakılması ve dosyanın izlenmemesi
- Platforma yapılan başvuruların yazılı ve tarihli biçimde saklanmaması
- Hangi zarar kaleminin hangi hukuki sebebe dayandığının gösterilmemesi
- Ceza dosyasındaki teknik incelemenin hukuk davasına celbinin istenmemesi
Buradaki değerlendirmeler geneldir; hesabın türü, hizmet sağlayıcının konumu ve zararın oluşum biçimi izlenecek yolu değiştirebilir. Kendi dosyanız için bir hukukçuyla birlikte yol haritası çıkarmanız yerinde olur.