Yapay zeka ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerin yayılması, mağdur açısından saat bazında ilerleyen bir sorun doğurur. TCK 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde birden fazla başvuru yolu bulunmakla birlikte, bu yolların sırası ve delil hazırlığı çoğu zaman yanlış kurulur. İçerik kaldırıldıktan sonra elde kanıt kalmaması, sonraki hukuki süreçlerin en büyük engelidir.
Kaldırma Talebinden Önce Delili Sabitlemek
Platforma bildirim yapıldığında içerik saatler içinde kaldırılabilir; bu, mağdur için iyi haber olsa da ceza soruşturması ve tazminat talebi bakımından ispat sorunu yaratır. Bu nedenle bildirimden önce içeriğin adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri, görüntüleme ve paylaşım sayıları ile ekran görüntüleri kayıt altına alınmalıdır. Noter aracılığıyla yapılacak tespit veya zaman damgalı kayıt, sonradan içeriğin varlığını göstermek bakımından belirleyici olur. Ham dosyanın indirilerek saklanması, teknik incelemede üretim izlerinin araştırılabilmesi için önemlidir.
Paralel Yürütülecek Başvuru Yolları
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden içerik kaldırma talebi ve bu talebin çıktısının saklanması.
- Sulh ceza hakimliğine erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi.
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu ve içeriği yükleyen hesabın tespiti talebi.
- Kişisel veri işlenmesi boyutu için veri sorumlusuna başvuru.
- Arama motoru sonuçlarından bağlantının kaldırılmasına ilişkin ayrı talep.
Yanlış Mercie Başvurunun Bedeli
Bu alanda başvurular birbirinin yerine geçmez. Yalnızca platforma bildirim yapıp resmi yola hiç başvurulmadığında, içerik başka hesaplardan yeniden yayıldığında elde uygulanabilir bir karar bulunmaz. Aynı şekilde erişim engelleme kararı alınmış olması, failin tespiti ve cezai sorumluluğu bakımından tek başına yeterli değildir. Talep dilekçesinde içeriğin bulunduğu adreslerin tek tek ve doğru biçimde gösterilmesi gerekir; eksik veya hatalı adres bildirimi, kararın uygulanamamasına yol açar.
İçeriğin Yeniden Yayılmasına Karşı İzleme
Deepfake içerikler tipik olarak aynanma yoluyla farklı platformlara taşınır. Bu nedenle ilk kaldırma sonrasında düzenli arama yapılması, yeni adreslerin tespit edilerek mevcut karara ek talep sunulması gerekir. Her yeni adres için delil sabitleme adımı baştan tekrarlanmalıdır. Tespit edilen yeni yayınların tarih sırasıyla kayıt altına alınması, zararın kapsamını göstermek bakımından da işe yarar.
Tazminat Talebi İçin Gereken Somutlaştırma
Manevi zarar iddiası genel ifadelerle değil, somut etkiyle açıklandığında karşılık bulur. İçeriğin ne kadar süre yayında kaldığı, kaç kişiye ulaştığı, mağdurun çalışma ve sosyal yaşamına etkisi, alınan sağlık desteği ve varsa iş kaybına ilişkin belgeler bir arada sunulmalıdır. Maddi zarar iddiasında ise gelir kaybının kayıtlarla gösterilmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; içeriğin bulunduğu platform ve yayının kapsamı izlenecek yolu değiştirir. Delil kaybı hızlı yaşandığından, ilk saatlerde hukuki destek almanız süreci belirgin biçimde güçlendirir.