Yapay zekâ araçlarıyla üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun görüntüsünü ve sesini kendisine karşı kullanan bir saldırı biçimi oluşturur. Bu dosyalarda hedef ikilidir: içeriğin yayılmasını durdurmak ve doğan zararın karşılanmasını sağlamak. TCK kapsamındaki suç değerlendirmesi, 5651 sayılı Kanundaki içerikten çıkarma ve erişim engelleme mekanizmaları ile KVKK bakımından kişisel veri işleme boyutu aynı olayda birlikte gündeme gelir. Tazminat talebinin gücü ise büyük ölçüde ilk saatlerde yapılan tespit çalışmasına bağlıdır.
İçeriği Durdurma ile Tazminatın Farklı Hızları
İçeriğin kaldırılmasına yönelik başvurular hızlı sonuç almaya elverişli, buna karşılık tazminat yargılaması daha uzun süren bir süreçtir. Bu iki hattın aynı anda başlatılması gerekir; çünkü içerik kaldırıldıktan sonra yayılımın boyutunu ispatlamak zorlaşır. Kaldırma başarısı, tazminat dosyasında zararın hafiflediği yönünde okunmamalı; erişim sayısı ve yayılma alanı önceden belgelenmelidir.
Yayılımın Belgelenmesi
- İçeriğin bulunduğu adreslerin tam bağlantı olarak listelenmesi
- Görüntüleme, paylaşım ve yorum sayılarının tarihli ekran kayıtlarıyla saklanması
- İçeriğin ilk yayımlandığı hesabın ve yeniden paylaşan hesapların tespiti
- Mağdura ulaşan mesaj, arama ve bildirimlerin toplanması
- Mümkün olduğunda içerik üzerinde teknik inceleme yaptırılması
Zararın Kalemlere Ayrılması
Tazminat talebi tek bir manevi zarar başlığına indirgendiğinde, hesap dayanaksız kalır. Mesleki itibar kaybı, iş veya müşteri kaybı, sözleşme feshi, tedavi ve destek giderleri, itibar onarımı için yapılan harcamalar ayrı kalemler olarak gösterilmelidir. Manevi zarar bakımından ise olayın niteliği, yayılma alanı, mağdurun sosyal konumu ve saldırının süresi somut biçimde anlatılmalıdır.
Sorumluluk Kime Yöneltilir
İçeriği üreten kişi, ilk yayımlayan hesap sahibi ve yeniden paylaşanlar bakımından sorumluluk farklı ölçütlere göre değerlendirilir. Platform tarafında ise bildirim üzerine harekete geçilip geçilmediği belirleyici olur; bu nedenle yapılan bildirimlerin tarihi ve içeriği kayıt altına alınmalıdır. Kimliği belirsiz hesaplar söz konusu olduğunda, ceza soruşturması yoluyla elde edilecek tespitlerin tazminat dosyasına yansıtılması planlanmalıdır.
Usule Aykırı İşlemin Görünümleri
Ekran görüntülerini tarih bilgisi olmadan saklamak, içeriği kişisel hesaptan silmeden önce kayıt almamak, kaldırma başvurusunu yalnızca platform içi formla yapıp yazılı iz bırakmamak ve şikâyet ile tazminat taleplerini aynı dilekçede birbirine karıştırmak en sık karşılaşılan hatalardır. Bu eksikliklerin çoğu, olayın üzerinden zaman geçtikten sonra giderilemez.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; her olayda içeriğin niteliği ve yayılma biçimi hukuki yolu değiştirir. Böyle bir saldırıyla karşılaştığınızda, kayıtları toplamayı ilk adım olarak yapıp vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.