İnternette yayımlanan bir içerik kişilik hakkını ihlal ettiğinde iki paralel yol vardır: doğrudan platforma yapılan kaldırma başvurusu ve sulh ceza hâkimliğine yapılan erişimin engellenmesi başvurusu. Bu iki yol birbirinin alternatifi gibi görünse de sonuçları, hızları ve delil gereksinimleri farklıdır. Bu rehber, hangi durumda hangisinin öne çekileceğini konu alır.
Platform Başvurusu Neyi Çözer, Neyi Çözmez
5651 sayılı Kanun, içeriğin kaldırılması için önce içerik veya yer sağlayıcısına başvurma imkânı tanır. Platform başvurusunun avantajı hızıdır; dezavantajı ise sonucun platformun kendi değerlendirmesine bağlı kalması ve reddin gerekçesiz olabilmesidir. Başvurunun reddi ya da cevapsız kalması halinde hâkimlik yoluna gidilebilir. Bu nedenle platform başvurusu, atlanacak bir aşama değil, hâkimlik dosyasına eklenecek bir delil üretme adımıdır.
Sulh Ceza Hâkimliği Yolunun Sınırları
Kişilik hakkı ihlali iddiasına dayalı erişim engeli talebi sulh ceza hâkimliğine yapılır ve karar dar kapsamlıdır: kural olarak ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bağlantı adresi bakımından verilir. Sitenin tümüne yönelik geniş talepler, ölçülülük değerlendirmesi nedeniyle çoğunlukla karşılık bulmaz. Talebin URL düzeyinde ve tek tek belirtilmesi, kabul ihtimalini belirleyen en pratik unsurdur.
Suç Duyurusu ile Karıştırılmaması Gereken Nokta
İçerik aynı zamanda hakaret, tehdit ya da Türk Ceza Kanunu'nun bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri kapsamında bir suç oluşturuyorsa, erişim engeli talebi failin cezalandırılmasını sağlamaz. Cezai süreç Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak ayrı bir şikayetle başlar. Şikayete bağlı suçlarda kanunda öngörülen şikayet süresinin kaçırılması, içerik hâlâ yayında olsa bile ceza yolunu kapatır.
Delil Sabitleme Sırası
- İçeriğin tam bağlantı adresi, görüntüleme tarihi ve saati kayıt altına alınmalıdır.
- Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; tarih damgalı tespit yöntemleri tercih edilmelidir.
- Hesap adı, profil bağlantısı ve varsa paylaşım kimliği ayrıca not edilmelidir.
- Platforma yapılan başvurunun kendisi ve alınan otomatik yanıt saklanmalıdır.
- İçeriğin sonradan silinmesi ihtimaline karşı tespit, başvurudan önce tamamlanmalıdır.
Kişisel Veri Boyutu Devreye Girdiğinde
Yayımlanan içerik aynı zamanda kişisel veri niteliğindeyse, 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikayet yolu da açıktır. Bu yol, arama sonuçlarından çıkarma taleplerinde erişim engelinden farklı bir sonuç üretebilir. İki mekanizmanın birlikte kullanılması mümkündür; ancak her birinin kendi başvuru sırası ve süresi vardır.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. İçeriğin niteliği ve platformun yerleşim yeri sonucu değiştirebileceğinden, somut olayda başvuru yolunun seçimi için hukuki destek almanız uygun olur.