Oltalama saldırılarında kayıp, olayın fark edilmesinden çok önce gerçekleşir; buna karşılık delil kaybı olaydan hemen sonra başlar. TCK 243-245 hükümleri ile 5651 ve KVKK ekseninde bakıldığında, bu dosyalarda başarıyı belirleyen unsur teknik verilerin bozulmadan sabitlenmesidir. Aşağıdaki kontrol listesi, ilk saatlerde yapılacakları ve süre risklerini birlikte ele alır.
İlk Saatlerdeki Müdahale Sırası
Öncelik, zararın büyümesini durdurmaktır: hesapların dondurulması, kart ve banka bildirimleri, parola sıfırlama ve oturumların kapatılması. Ancak bu işlemler yapılırken cihazın biçimlendirilmemesi, uygulamanın silinmemesi ve sahte siteye ait bağlantının kaybedilmemesi gerekir. Temizlik amacıyla yapılan işlemler çoğu zaman delili de siler.
Delil Bütünlüğünü Koruyan Kayıt Düzeni
- Sahte site adresi, gönderen numara veya e posta başlıkları ham hâliyle kaydedilmelidir.
- Ekran görüntüleri tarih ve saat görünecek biçimde alınmalı, mümkünse tam sayfa çıktısı saklanmalıdır.
- Cihaz üzerinde işlem yapılmadan yedek alınması, sonraki teknik incelemeyi kolaylaştırır.
- Bankaya iletilen itiraz başvurusunun tarihi ve numarası ayrıca not edilmelidir.
- Delilin kim tarafından, ne zaman ve nasıl elde edildiği kısa bir tutanakla kayıt altına alınmalıdır.
Kayıt Saklama Süreleri Delili Eritir
Erişim ve trafik kayıtları sınırsız süreyle tutulmaz; ilgili mevzuat uyarınca belirli bir süre saklanır ve sonrasında silinir. Bu nedenle IP kaydı, oturum bilgisi veya işlem logu istenecekse başvurunun gecikmemesi gerekir. Şikâyet dilekçesinde hangi kurumdan hangi kaydın istendiğinin açıkça yazılması, yazışma trafiğinde zaman kaybını önler.
Şikâyet ve Süre Boyutu
- Suç şikâyete bağlı bir tip mi, resen soruşturulan bir tip mi belirlendi mi? Şikâyete bağlı suçlarda fiili ve faili öğrenmeden itibaren işleyen şikâyet süresi bulunur.
- Şikâyet, savcılığa veya kolluğa yazılı ve ekleriyle birlikte mi verildi?
- Dilekçede zarar tutarı, işlem tarihleri ve hesap bilgileri tablo hâlinde sunuldu mu?
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse, tebliğden itibaren işleyen itiraz süresi takvime yazıldı mı?
- Kişisel verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa veri sorumlusuna ve Kurula yapılacak başvurular ayrıca değerlendirildi mi?
Ceza Dosyası ile Tazminat Yolunun Ayrı Yürümesi
Ceza soruşturması failin tespiti bakımından önemlidir; ancak zararın tazmini çoğu zaman ayrı bir hukuk davası veya banka nezdinde yürütülen itiraz süreciyle sağlanır. İki sürecin belgeleri ortak olsa da takvimleri farklıdır ve ayrı izlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; olayın teknik ayrıntısı hukuki nitelendirmeyi değiştirebilir. Kayıp yeni gerçekleşmişse zaman en kritik unsurdur, gecikmeden hukuki ve teknik destek almanız önerilir.