Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesinde en değerli deliller, olaydan sonraki ilk günlerde erişilebilir durumdadır. Sistem kayıtları sınırlı süre saklandığından, geç yapılan başvurularda teknik dayanak fiilen ortadan kalkabilir. Bu rehber, delil zincirini ayakta tutmak için izlenecek sırayı ele alır.
İlk saatlerde kaybedilen deliller
Hesabına erişimi engellenen kullanıcının ilk refleksi, genellikle şifreyi değiştirip cihazı sıfırlamaktır. Bu adımlar güvenliği sağlar ama delili de silebilir. Doğru sıra, önce mevcut durumu kaydetmek, sonra güvenliği yeniden kurmaktır. Oturum geçmişi, tanınmayan cihaz bildirimleri, hesabınıza gelen doğrulama mesajları ve platformun gönderdiği bilgilendirme e-postaları, hepsi tarihli birer delildir.
Delil zincirini oluşturan kayıtlar
- Platformun gönderdiği giriş ve şifre değişikliği bildirimleri
- Hesap üzerinden yapılan işlemlerin ekran görüntüleri ve zaman bilgisi
- Mağduriyet mali nitelikteyse banka ve ödeme kuruluşu kayıtları
- Kullanılan cihaz ve bağlantıya ilişkin bilgiler
- Olay sonrası kurulan iletişim ve varsa tehdit veya talep içeren mesajlar
Şikâyet yolu ile içerik kaldırma yolunun farkı
Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir ve paralel yürütülür. Türk Ceza Kanunu bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri çerçevesinde yapılacak suç duyurusu, failin tespiti ve cezai sorumluluk için gereklidir. Buna karşılık ele geçirilen hesap üzerinden yayımlanan içeriğin yayından kaldırılması veya erişimin engellenmesi bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamındaki hızlı koruma yolu ayrıca işletilmelidir. İkincisi hızlı sonuç verir ancak faili bulmaz; birincisi faili arar ancak içeriğin yayılmasını tek başına durdurmaz.
Şikâyet dilekçesinde bulunması gerekenler
Dilekçede, hesabın hangi platforma ait olduğu, ele geçirme anına ilişkin en erken tarih, tespit edilen zarar ve saklanması istenen kayıtlar açıkça yazılmalıdır. Trafik kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesi talebinin baştan yapılması, kayıtların saklama süresi dolmadan temin edilmesini sağlar. Şikâyete bağlı suçlarda öngörülen sürenin kaçırılmaması için, olayın öğrenildiği tarihin de dilekçede yer alması yerinde olur.
Kişisel veri boyutu
Ele geçirme bir kurumun sistemindeki zafiyetten kaynaklanıyorsa, olay aynı zamanda bir veri ihlalidir. KVKK kapsamında veri sorumlusunun bildirim yükümlülüğü bulunur ve ilgili kişinin başvuru hakkı ayrıca doğar. Bu yol, ceza soruşturmasından bağımsız olarak yürütülebilir.
Yukarıdakiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Olayın teknik seyri ve platformun kayıt politikası sonucu etkilediğinden, somut durumda hem hukuki hem teknik değerlendirmenin birlikte yapılması önerilir.