Bir veri ihlali ortaya çıktığında iki ayrı yol aynı anda gündeme gelir: idari denetim mekanizması ve ceza soruşturması. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK çerçevesinde bu yolların karıştırılması, hem delilin kaybına hem de süre riskine yol açar. Bu rehber suç duyurusu tarafına odaklanır.
İdari Şikayet ile Suç Duyurusunun Ayrımı
Veri sorumlusunun yükümlülüklerini ihlal ettiği iddiası idari denetimin konusudur ve kendi başvuru zincirine tabidir. Verinin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi, yayılması veya sistemlere yetkisiz erişim ise ceza hukukunun alanına girer. İki yol birbirini dışlamaz; ancak dilekçeler ayrı kurulmalı, aynı metin iki mercie gönderilmemelidir.
Dijital Delil Kaybolmadan Önce
- Ekran görüntüsü yerine, mümkünse sayfanın tam kaydını ve bağlantı adresini almak
- Sunucu ve uygulama günlüklerinin silinmemesi için ilgili tarafa yazılı bildirim yapmak
- Cihaz üzerinde işlem yapmadan önce imajın alınmasını sağlamak
- Yazışmaların meta verilerini bozan yöntemlerle aktarmaktan kaçınmak
- Delilin nasıl elde edildiğini adım adım kayda geçirmek
Delilin hukuka uygun yolla elde edilmesi, içeriği kadar önemlidir; usulüne aykırı elde edilen kayıt, iddiayı güçlendirmek yerine zayıflatabilir.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Yer Alması Gerekenler
- Olayın ne zaman ve nasıl fark edildiği
- Etkilenen veri kategorileri ve tahmini kapsam
- Şüpheli biliniyorsa kimlik bilgileri, bilinmiyorsa tespit için talep edilen araştırma
- Erişim kayıtlarının ilgili kuruluşlardan istenmesine yönelik açık talep
- Verinin yayımlandığı platform varsa erişimin engellenmesine ilişkin talep
Şikayet Süresi ve Takipsizlik İhtimali
Bazı suçların soruşturulması şikayete bağlıdır ve kanunda öngörülen şikayet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işler. Bu nedenle "failin kim olduğunu öğrenince başvururum" yaklaşımı risklidir; kimliği bilinmeyen fail için de duyuruda bulunulabilir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilirse, karara karşı itiraz yolu ve süresi kararın tebliğ tarihine bağlıdır.
Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İhlalin niteliği, etkilenen veri türü ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, olayın fark edildiği ilk saatlerde hukuki ve teknik destek birlikte alınmalıdır.