İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde, ilk refleks çoğu zaman doğrudan mahkemeye gitmek olur. Oysa 5651 sayılı Kanun ekseninde işleyen süreçte platforma yapılan başvurunun içeriği ve kaydı, sonraki aşamanın da temelini oluşturur. Bu liste, platform başvurusu aşamasında usule aykırı işlem riskini azaltmaya yöneliktir.
Başvurudan Önce İçeriğin Sabitlenmesi
İçerik her an silinebilir veya değiştirilebilir. Bu nedenle başvuru yapılmadan önce URL, yayın tarihi, hesap adı ve içeriğin tamamı zaman damgalı biçimde kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, sayfanın kaynak kodunu ve erişim tarihini içeren kayıtlar birlikte tutulmalıdır. İçerik bir yorum ya da paylaşım zincirinin parçasıysa, zincirin tamamı bağlamıyla kaydedilir.
Platform Başvurusunda Sonucu Değiştiren Ayrıntılar
- Başvurunun içerik sağlayıcıya mı yer sağlayıcıya mı yapıldığının belirlenmemesi
- Talebin hangi içeriğe ilişkin olduğunun URL düzeyinde gösterilmemesi
- İhlalin gerekçesinin somutlaştırılmadan genel ifadelerle yazılması
- Başvuru tarihinin ve platform yanıtının belgelenmemesi
- Aynı içeriğin farklı adreslerdeki kopyalarının hiç taranmaması
İki Kanalın Birlikte Yürütülmesi
- İçerik sabitlenir ve ihlalin niteliği belirlenir: kişilik hakkı ihlali, kişisel veri işleme ya da TCK 243-245 kapsamına girebilecek bir eylem.
- Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılarak talep iletilir, çıktısı alınır.
- Kişisel veri boyutu varsa KVKK kapsamında veri sorumlusuna ayrı bir başvuru yapılır.
- Platform yanıtı olumsuzsa ya da yanıt gelmezse, sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi talep edilir.
- Suç teşkil eden bir eylem varsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet yolu ayrıca değerlendirilir.
Talep Kapsamını Doğru Çizmek
Erişim engelleme talebinin en kritik yanı kapsamdır. Tüm siteye yönelik geniş bir talep, ölçülülük tartışması doğurabilir; buna karşılık yalnızca tek bir adrese odaklanan talep, içeriğin başka adreslerde yeniden yayımlanmasıyla etkisiz kalabilir. Bu nedenle talep, ihlal oluşturan içeriğin bulunduğu adresler tek tek gösterilerek ve gerekiyorsa içeriğin yayından kaldırılması seçeneğiyle birlikte kurulmalıdır. Hâkimlik kararlarının kısa sürede verildiği bu usulde dilekçenin ilk hâlinin eksiksiz olması önem taşır.
Kısa Uyarı
Yukarıdaki akış tipik ihlaller için düzenlenmiştir. İçeriğin haber niteliği, ifade özgürlüğü dengesi ve yayının süresi sonucu etkileyebilir; başvuru öncesinde içeriğin bir hukukçuyla birlikte değerlendirilmesi tavsiye edilir.