İnternet üzerinden yayılan bir içerik kişilik hakkını ihlal ediyor ya da bir bilişim suçunun parçasıysa, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilebilir. Ancak talebin kabul edilmesi kadar önemli olan bir başka konu vardır: karar uygulandığında içerik ortadan kalkar ve daha sonra açılacak ceza veya tazminat dosyasında ispat güçleşir. Bu nedenle delil zinciri, engelleme talebinden önce kurulmalıdır.
Talep Öncesi Delil Sabitleme
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve görünen kullanıcı adı kayıt altına alınır.
- Tespit tutanağı veya noter aracılığıyla ekran tespiti yaptırılır; salt telefon fotoğrafı zayıf kalır.
- Sayfanın kaynak kodu ve varsa arşiv kopyaları saklanır.
- Erişim tarihi ve saati, kullanılan cihaz ve bağlantı bilgisiyle birlikte not edilir.
Bütünlüğün Bozulmaması
Dijital delilde asıl tartışma, verinin elde edildikten sonra değiştirilip değiştirilmediğidir. Bu nedenle cihaz üzerinde arama ve el koyma yapılırken imaj alınması ve özet değerinin tutanağa geçirilmesi kritik önemdedir. Türk Ceza Kanunu'nun bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri bozma suçlarını düzenleyen 243 ilâ 245. maddeleri kapsamındaki dosyalarda, cihaza sonradan erişildiğine dair en küçük şüphe savunmanın merkezine yerleşir. Orijinal veri taşıyıcısına dokunmadan kopya üzerinde çalışmak temel kuraldır.
Kişisel Veri Boyutu
Tespit yapılırken üçüncü kişilerin kişisel verilerinin gereğinden fazla toplanması, 6698 sayılı Kanun bakımından ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Yalnızca ihlale ilişkin veri toplanmalı, ilgisiz kullanıcı bilgileri dosyaya taşınmamalıdır. Ayrıca hukuka aykırı yolla elde edilen bir kayıt, ceza yargılamasında hükme esas alınamayacağı gibi ilgili kişi aleyhine de sonuç doğurabilir.
Karar Sonrası İtiraz Süreci
- Engelleme kararları kısa sürede verilir ve itiraz yolu açıktır; itiraz süresi kararın tebliğine bağlıdır.
- Talep reddedilirse ret gerekçesi hedef alınarak yeni bir başvuru kurgulanır.
- Engelleme yalnızca ihlale konu adrese yönelik olmalı; kapsamı gereğinden geniş kararlar itiraza açıktır.
- İçerik başka adreslerde yeniden yayımlanırsa tespit süreci baştan işletilir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar. Dijital delilin toplanma biçimi dosyanın tamamını etkilediğinden, ilk tespit adımını atmadan önce hukuki yönlendirme almanız güvenli olacaktır.