Kişisel verilerin yetkisiz biçimde ele geçirilip yayılması, çoğu zaman iki ayrı aciliyet doğurur: içeriğin yayından kaldırılması ve olayın failine ulaşılabilmesi için dijital izlerin korunması. Bu ikisi birbirini zorlar; çünkü içerik hızla kaldırıldığında delil de birlikte kaybolabilir. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu noktada birlikte devreye girer.
İlk Saatlerde Yapılması Gereken Delil Çalışması
İçeriğin kaldırılmasını istemeden önce mevcut halinin kayda geçirilmesi gerekir. Yalnızca ekran görüntüsü almak çoğu zaman yeterli görülmez; içeriğin tam adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve erişim anı birlikte belgelenmelidir. Noter aracılığıyla tespit yaptırılması ya da mahkemeden delil tespiti talep edilmesi, sonradan içerik silindiğinde elinizde kalan tek somut dayanak olabilir.
- İçeriğin bulunduğu tam bağlantı adresi eksiksiz kaydedilmelidir
- Yayının görüntülenme ve paylaşım sayıları not edilmelidir
- Aynı içeriğin kopyalandığı diğer adresler taranmalıdır
- Erişim anındaki tarih ve saat bilgisi görünür olmalıdır
Kaldırma Talebinin İki Ayrı Kanalı
Bir yol, içeriğin bulunduğu platforma doğrudan başvurmaktır; bu genellikle en hızlı sonucu verir ancak platformun takdirine bağlıdır ve reddedilebilir. Diğer yol, 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması yönünde karar alınmasıdır. İkinci yol daha bağlayıcıdır fakat başvurunun doğru merciye yapılması ve talebin hangi içeriğe ilişkin olduğunun adres düzeyinde gösterilmesi gerekir. Genel ifadelerle yapılan talepler uygulanabilir olmadığı için sonuçsuz kalır.
Veri Sorumlusunun Bildirim Yükümlülüğü
İhlal bir şirketin sistemlerinden kaynaklanıyorsa, KVKK kapsamında veri sorumlusunun ilgili kuruma ve etkilenen kişilere bildirim yapma yükümlülüğü doğar. Bu bildirimin gecikmesi ya da hiç yapılmaması, ayrı bir sorumluluk başlığıdır. İhlalden etkilenen kişi bakımından ise şirkete yapılacak yazılı başvuru, sonraki aşamalarda kuruma şikâyet yolunun açılması için genellikle ön koşul niteliğindedir ve bu başvurunun tarihi kayıt altına alınmalıdır.
Ceza Şikâyeti ile Kaldırma Sürecinin Paralel Yürütülmesi
- Sisteme girme, verileri ele geçirme veya yayma iddiaları ayrı ayrı somutlaştırılır.
- Şikâyet dilekçesine, tespit edilen adres ve zaman bilgileri ek olarak konur.
- Trafik kayıtlarının saklama süresi sınırlı olduğundan başvuru geciktirilmez.
- Kaldırma sürecinden bağımsız olarak maddi ve manevi zarar kalemleri ayrıca değerlendirilir.
Tekrar Yayını Önlemeye Yönelik Takip
Kaldırılan içeriğin farklı adreslerde yeniden yayınlanması sık görülür. Bu nedenle karar alındıktan sonra da düzenli tarama yapılmalı, yeni adresler tespit edildikçe süreç güncellenmelidir. Tek seferlik bir kaldırma işlemi, yayılmış içerikler bakımından çoğu zaman yeterli olmaz.
Yukarıdakiler genel bilgilendirme amacı taşır. İhlalin kaynağı, verinin niteliği ve yayının ölçeği izlenecek yolu değiştireceğinden, kayıtlar silinmeden önce hukuki destek alınması önem taşır.