Bir veri ihlali ya da içerik sızıntısı söz konusu olduğunda kaybedilen ilk şey delildir; ikinci kaybedilen şey ise süredir. İnternet ortamındaki yayınlarda içerik saatler içinde çoğalır ve kaynağı belirsizleşir. Bu nedenle 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme başvurusu, TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin hükümleri uyarınca yapılacak suç duyurusu ve 6698 sayılı KVKK kapsamındaki ihlal bildirimi eş zamanlı olarak planlanmalıdır.
Üç Kanal, Üç Farklı Amaç
Erişim engelleme, içeriğin görünürlüğünü hızla durdurmayı hedefler. Ceza soruşturması, fiilin failini ve yöntemini ortaya çıkarmaya yöneliktir. KVKK süreci ise veri sorumlusunun teknik ve idari tedbir yükümlülüğünü denetler. Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir; birinden sonuç alınmaması diğerini kapatmaz. Ancak her birinin kendi başvuru usulü ve süresi bulunduğundan tek bir dilekçeyle hepsinin yürütülmesi mümkün değildir.
Delil Kaybını Önleyen İlk Saatler
- Ekran görüntüleri tarih ve saat görünür şekilde, URL adresi tam olarak alınmalıdır.
- İçeriğin bulunduğu adresler ayrı ayrı listelenmeli, kısaltılmış bağlantılar açık hâliyle yazılmalıdır.
- Yayının yapıldığı hesap adı, profil bilgisi ve varsa paylaşım zinciri kaydedilmelidir.
- Gerekli hâllerde noter veya mahkeme aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır.
- İhlale konu verinin hangi sistemden sızdığına dair kurum içi log kayıtları korumaya alınmalıdır.
Erişim Engelleme Başvurusunda Kapsam Sorunu
Başvurunun en kritik unsuru kapsamdır. Yalnızca bir bağlantının engellenmesi istendiğinde, aynı içeriğin diğer adreslerde kalması sonucu doğar; buna karşılık aşırı geniş bir talep, ölçülülük gerekçesiyle reddedilebilir. Bu nedenle talep, hangi bağlantıda hangi kişisel verinin yer aldığı tek tek gösterilerek kurulmalı, mağduriyetin somut niteliği açıklanmalıdır. İçerik yurt dışı kaynaklıysa platformun kendi bildirim mekanizmasına yapılan başvuru da paralel yürütülmelidir.
Uygulama Adımları
- İçerik tespit edilir ve delil kaydı alınır.
- Platformun bildirim kanalı üzerinden kaldırma talebi iletilir, başvuru numarası saklanır.
- Sonuç alınamazsa yargısal erişim engelleme yoluna başvurulur.
- Veri sorumlusu belliyse yazılı başvuru yapılır ve cevap tarihi takvime işlenir.
- Fiilin suç oluşturduğu değerlendiriliyorsa suç duyurusu ayrıca hazırlanır.
Kapanış
Dijital ortamda müdahalenin değeri, hızıyla doğru orantılıdır; bir hafta sonra yapılan başvuru genellikle aynı sonucu vermez. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve içeriğin niteliği ile platformun bulunduğu ülkeye göre izlenecek yol değişebilir. İhlali fark ettiğiniz anda delil kaydını alıp bir hukukçuyla iletişime geçmeniz önerilir.