İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde, hızlı hareket etmek kadar doğru sırayı izlemek de belirleyicidir. Doğrudan hâkimliğe yapılan bir başvuru içerik sağlayıcıya hiç ulaşılmamış olması nedeniyle eksik kalabilir; platforma yapılan başvuruyla yetinilmesi ise içeriğin yayında kalmasına yol açar. Bu rehber, 5651 sayılı Kanun, KVKK ve bilişim suçlarına ilişkin TCK 243-245 hükümleri ekseninde başvuru sırasını ve delil hazırlığını ele alır.
İçeriğin Hukuki Niteliğini Belirlemek
Aynı gönderi birden fazla hukuki zemine dayanabilir. Gerçek dışı bir isnat içeriyorsa kişilik hakkı ihlali ve suç duyurusu; kişisel veri niteliğinde bilgi barındırıyorsa veri koruma mevzuatı; hesabın izinsiz ele geçirilmesi söz konusuysa bilişim sistemine girme suçu gündeme gelir. Hangi zeminin seçileceği, hem başvurulacak mercii hem de talep edilebilecek sonucu değiştirir.
Kaldırma ile Erişim Engeli Arasındaki Fark
- İçeriğin çıkarılması, gönderinin kaynağından silinmesini hedefler ve kalıcı sonuç verir.
- Erişimin engellenmesi, içerik yerinde dururken Türkiye den erişimin kapatılmasıdır.
- URL bazlı engelleme tercih edilmelidir; site geneline yönelen talepler ölçülülük yönünden karşılık bulmayabilir.
- Arama sonuçlarından çıkarma, içeriğin kendisini kaldırmaz; ayrı ve tamamlayıcı bir taleptir.
Başvuru Sırası ve Zaman Baskısı
5651 sayılı Kanunun kişilik haklarının ihlaline ilişkin düzenlemesi, önce içerik veya yer sağlayıcısına başvurulmasını mümkün kılar; bu yol izlenmese dahi doğrudan sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Hâkimlik kararlarının kısa süre içinde verilmesi öngörülmüştür; buna karşılık başvurunun içeriği eksikse süreç uzar. Karara karşı itiraz yolu ve süresi de sınırlı olduğundan, ret halinde beklemek yerine hemen değerlendirme yapılmalıdır.
- İçeriğin tam adresi kopyalanır; yalnızca ekran görüntüsüyle yetinilmez.
- Erişim tarihi ve saati, kaydı alan kişinin bilgisiyle birlikte not edilir.
- Platformun kendi bildirim formu üzerinden yapılan başvurunun kayıt numarası saklanır.
- İhlalin kişiye yönelik olduğunu gösteren bağlantı somut biçimde açıklanır.
- İçeriğin yeniden yayımlanması ihtimaline karşı benzer adresler düzenli olarak taranır.
Delilin Kaybolmasını Önlemek
Karşı tarafın içeriği silmesi, talebi sonuçsuz bırakmaz; ancak ispat yükünü ağırlaştırır. Bu nedenle başvuru öncesinde içeriğin değişmemiş bir kopyasının saklanması, mümkünse tespit yaptırılması ve yayının erişilebilirliğini gösteren kayıtların alınması, hem hâkimlik başvurusunda hem sonraki tazminat sürecinde işlevseldir.
Bu metin genel bilgilendirme sağlar. İçeriğin türü, yayıncının kimliği ve platformun yerleşim yeri izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru yapılmadan önce dosyanızın hukuken değerlendirilmesi yerinde olur.