Oltalama yöntemiyle hesap ele geçirme olaylarında ilk saatlerde yapılanlar, sonraki tüm hukuki sürecin çerçevesini belirler. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 çerçevesinde yürütülen içerik ve erişim işlemleri ile KVKK boyutu aynı olayda iç içe geçer. Aşağıdaki kontroller, platform başvurusunun usule aykırı işlem nedeniyle boşa gitmesini önlemeye yöneliktir.
İlk saatlerin kaydı
Sahte sayfaya yönlendiren mesaj, gönderen numara ya da adres, tıklanma anı ve ardından gelen doğrulama bildirimleri kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir; mesajın kaynak bilgisini ve tarih damgasını içeren tam kayıt tercih edilmelidir. Hesaba yapılan erişimlerin oturum geçmişi ve bağlanan cihaz listesi, platform tarafından sonradan silinmeden alınmalıdır.
Platforma başvuruda dosya düzeni
- Hesap sahipliğini gösteren kayıtlar ve kayıt tarihi
- Yetkisiz erişimin gerçekleştiği tahmin edilen zaman aralığı
- Sahte sayfanın adresi ve yönlendirme zinciri
- Hesap üzerinden gönderilen mesaj veya yapılan işlemlerin listesi
- Varsa mali kayıp doğuran işlemlerin kaynağı ve tutar bilgisinin dayanağı
İçerik kaldırma ile ceza süreci aynı şey değildir
Sahte hesap veya taklit sayfanın yayından kaldırılması ile fiilin cezai yönden soruşturulması ayrı yollardır ve ayrı mercilere gider. 5651 kapsamındaki içerik kaldırma ya da erişimin engellenmesi talepleri hızlı sonuç verebilirken, ceza soruşturmasında delilin kaynağının korunması önem taşır. İki süreç birlikte yürütülecekse, kaldırma talebinden önce içeriğin bütün halinde kaydedilmesi gerekir; aksi halde delil, kaldırma işlemiyle birlikte ulaşılamaz hale gelebilir.
Kişisel veri boyutunu atlamamak
Oltalama sonucu ele geçirilen bilgiler kişisel veri niteliği taşıyorsa, olayın KVKK boyutu da doğar. Verinin nereden sızdığı, bir kurumun sistemine mi yoksa doğrudan kullanıcıya mı yönelik olduğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Kurumsal bir sızıntı şüphesi varsa, ilgili kuruma yapılan bilgi talebi ve alınan cevap dosyada saklanmalıdır.
Başvuru sırasında yapılan yaygın hatalar
- Şüpheli hesabın adresini not almadan içeriğin şikayet edilip kaybedilmesi
- Şifre değişikliği sırasında oturum geçmişinin kaydedilmemesi
- Farklı platformlara aynı metinle başvurulup, her platformun istediği kimlik doğrulamanın tamamlanmaması
- Mali kaybın hangi işlemden doğduğunun tutar bazında ayrıştırılmaması
- Başvuru referans numaralarının ve tarihlerinin kayıt altına alınmaması
Yukarıdaki adımlar genel bir yöntem çerçevesidir. Olayın teknik akışı ve zararın niteliği izlenecek yolu değiştirebileceğinden, hem kaldırma hem soruşturma yönünde adım atmadan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.