Kişisel verilerin bir platform üzerinden yayılması hâlinde zamanla yarışılır: içerik silinir, hesap kapanır, bağlantı ölür ve geriye ispat edilemeyen bir iddia kalır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 aralığındaki düzenlemeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK, aynı olayın farklı yüzlerine ayrı ayrı cevap verir; hangi yolun önce işletileceği sonucun tamamını değiştirir.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılması Gerekenler
- İçeriğin tam bağlantı adresiyle birlikte, tarih ve saat görünür şekilde kaydedilmesi
- Sayfanın kaynak kodu ve varsa paylaşım sayılarının ayrıca alınması
- Delil tespiti için noter ya da mahkeme kanalının değerlendirilmesi
- Platformun kendi bildirim mekanizmasına başvurulup başvuru numarasının saklanması
- Yayılmayı hızlandırmamak adına içeriğe yanıt verilmemesi
Paralel Yürüyen Üç Yol
Birincisi erişimin engellenmesi yoludur; 5651 kapsamında kişilik hakkı ihlali ve özel hayatın gizliliği bakımından ayrı usuller öngörülmüştür ve başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır. İkincisi ceza yoludur: verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi veya yayılması suç oluşturabilir ve şikâyet dilekçesi savcılığa sunulur. Üçüncüsü idari yoldur: veri sorumlusu sıfatı taşıyan bir platform veya şirket söz konusuysa KVKK kapsamında önce ilgiliye başvuru, ardından Kurula şikâyet gündeme gelir. Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir; ancak her birinin süresi ve muhatabı ayrıdır.
Yanlış Mercie Başvurmanın Bedeli
Uygulamada en çok görülen usul hatası, doğrudan Kurula şikâyette bulunulup veri sorumlusuna ön başvuru adımının atlanmasıdır. Bu durumda şikâyet usulden değerlendirilmeden dönebilir ve geçen süre içinde içerik çoğaltılmış olur. Aynı şekilde, yalnızca ceza şikâyetiyle yetinilmesi hâlinde içerik yayında kalmaya devam eder; erişim engeli talebi ayrıca kurulmalıdır.
Delil Paketini Sağlamlaştırma Sırası
- Ham kayıtları değiştirmeden ayrı bir klasörde saklayın.
- Her belgeye elde ediliş tarihi ve yöntemi notu ekleyin.
- İçeriğin ilk yayın anı ile fark ediliş anını ayrı ayrı yazın.
- Zarar iddiasını somut sonuçlarla ilişkilendirin.
- İçerik silinse dahi arşiv kayıtlarını dosyada tutun.
Kapanış Notu
Buradaki sıralama genel bir çerçevedir; verinin niteliği ve platformun yerleşik olduğu ülke usulü etkiler. İçeriğin yayılma hızı düşünüldüğünde, ilk adımı atmadan önce kısa bir hukuki değerlendirme almak zaman kazandırır.