Bilişim uyuşmazlıklarında ihlalin yaşandığını göstermek çoğu zaman kolaydır; zor olan, gösterilen şeyin sonradan değiştirilmediğini ortaya koymaktır. TCK 243-245 kapsamındaki fiiller, 5651 sayılı Kanun ile ilgili talepler ve KVKK yükümlülükleri aynı olay üzerinde kesiştiğinde delil zinciri hızla dağılabilir. Bu metin, zincirin kırıldığı noktaları sıralar.
İlk Saatlerde Yapılan İşlemler Sonucu Belirler
Bir veri ihlali fark edildiğinde ilk refleks çoğunlukla sistemi kapatmak veya erişimi kesmek olur. Oysa uçucu verilerin, oturum kayıtlarının ve bağlantı bilgilerinin kaybı ihlalin kim tarafından gerçekleştirildiğini gösterecek tek kaynağı yok edebilir. Öncelik, sistemi temizlemek değil, mevcut hâlinin doğrulanabilir biçimde kayıt altına alınmasıdır.
Delil Zincirinin Kırıldığı Tipik Noktalar
- Ekran görüntüsüyle yetinilmesi, kayıtların bütünlük değeriyle birlikte alınmaması
- Log kayıtlarının saklama süresi dolmadan talep edilmemesi
- Aynı cihaz üzerinde inceleme yapılarak orijinal verinin değiştirilmesi
- Kaydı kimin, ne zaman, hangi yetkiyle aldığının belgelenmemesi
- Üçüncü kişilerin yazışmalarının hukuka aykırı yolla elde edilmesi
Paralel Yürüyen Süreçleri Ayırmak
Aynı olay birden fazla usul rejimini harekete geçirebilir. İçeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talepleri 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi yönü KVKK kapsamında Kuruma taşınır ve veri sorumlusunun ihlal bildirimi yükümlülüğü ayrıca gündeme gelir. Suç şüphesi yönünden ise savcılığa şikâyet yolu işler. Bu üç hattın sürelerinin ve muhataplarının karıştırılması, en sık görülen usule aykırı işlem biçimidir.
İnceleme Aşamasında Dikkat
Elde edilen dijital materyalin nasıl ele geçirildiği, hangi ortama kopyalandığı ve kimlerin eline geçtiği kesintisiz biçimde gösterilebilmelidir. Zincirin bir halkasında boşluk bulunması, verinin içeriği doğru olsa bile ispat değerini düşürür. Bilirkişi incelemesi talep edilirken sorulacak sorular önceden yazılı olarak hazırlanmalıdır.
Dijital dosyalarda zaman aleyhe işler; kayıtlar silinir, sağlayıcılar veriyi saklama süresi sonunda imha eder. Bu nedenle olayın hemen ardından, somut sisteme uygun bir eylem planının hukuki destekle oluşturulması önerilir.