Sızdırılan bir veri seti veya izinsiz yayımlanan kişisel bilgi söz konusu olduğunda, en kritik kaynak zamandır. TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243 ilâ 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde yürüyen bu süreçte üç farklı hat aynı anda işletilir: içeriğin erişime kapatılması, delilin kaybolmadan sabitlenmesi ve sorumluların tespiti. Bu hatların karıştırılması, hem içeriğin yayılmasına hem de delilin yitirilmesine yol açar.
İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler
- İçeriğin bulunduğu tam adres, ekran görüntüsü ve erişim tarihi saatiyle birlikte kaydedilir.
- Sayfa kaynağı ve varsa paylaşım zinciri, yalnızca görüntü değil metin olarak da saklanır.
- Platformun kendi bildirim mekanizması üzerinden kaldırma talebi iletilir ve talep numarası not edilir.
- İçeriğin yeniden yayımlanma ihtimaline karşı düzenli aralıklarla arama yapılır ve yeni adresler listeye eklenir.
- Veri sorumlusu sıfatı taşıyan bir kuruluşsa, ihlal bildirimi yükümlülüğü için öngörülen kısa süre ayrıca takip edilir.
Erişimin Engellenmesi ile Silme Arasındaki Fark
5651 kapsamında verilen erişimin engellenmesi kararı, içeriği ortadan kaldırmaz; yalnızca belirli adreslerden erişimi kısıtlar. İçeriğin kaynaktan silinmesi için içerik veya yer sağlayıcıya yönelik ayrı bir talep gerekir. Arama sonuçlarından çıkarılma talebi ise bunlardan da farklı bir yoldur ve KVKK çerçevesinde değerlendirilir. Tek bir dilekçeyle üç sonucun birden elde edileceği varsayımı, uygulamada en sık görülen yanılgıdır.
Yanlış Merciye Başvuru Riski
- Kişilik haklarının ihlali ile özel hayatın gizliliği iddialarının farklı usullere tabi olması
- Ceza şikâyeti ile erişim engelleme talebinin aynı dilekçede birleştirilmesi
- Veri sorumlusuna başvuru yapılmadan doğrudan Kurula şikâyet edilmesi
- Yurt dışı merkezli platformlar için Türkiye temsilcisinin araştırılmaması
- Kararın uygulanmasının takip edilmemesi ve içeriğin başka adreste kalması
Dijital Delilin Değerini Korumak
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; içeriğin tarih, adres ve erişim bilgisiyle birlikte, mümkünse noter aracılığıyla veya mahkemeden delil tespiti istenerek sabitlenmesi ispat gücünü artırır. Log kayıtlarının saklanma süreleri sınırlı olduğundan, IP ve bağlantı kayıtlarının talep edilmesi gecikirse fail tespiti fiilen imkânsız hâle gelebilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde ilgili kayıtların temini açıkça talep edilmelidir.
Sorumluluk Zincirini Ayrıştırmak
İçeriği üreten, yayan ve barındıran taraflar bakımından sorumluluk ölçütleri aynı değildir. Verinin bir kurumdan sızmış olması hâlinde ise veri sorumlusunun teknik ve idari tedbir yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ayrı bir inceleme konusudur ve idari yaptırım doğurabilir. Zarar gören açısından ceza şikâyeti, idari şikâyet ve tazminat talebi birbirini tamamlayan üç ayrı yoldur; hangisinin öncelikli işletileceği kanıt durumuna göre belirlenmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; içeriğin türü, platformun konumu ve verinin niteliği izlenecek yolu değiştirir. Zaman baskısı yüksek olduğundan, ilk kayıtları aldıktan hemen sonra hukuki destek almanız uygun olacaktır.